“Kafamda Davut’a dair bir görüntü yarattım

ve Davut’a ait olmayan her şeyi mermerden kazıyıp attım.” Michelangelo

Kısa bir süre önce, Michelangelo’nun ünlü eseri Pietà hakkında konuşmuştuk. Bu yazıdaysa Michelangelo’nun belki de en bilinen eseri Davut Heykeli‘yle ilgileneceğiz.

Michelangelo, 1501 yılında henüz 26 yaşındaydı fakat o yaşında dahi en bilinen heykeltıraşlardandı. O yıl Floransa’nın şehir yönetimi, Floransa Katedrali‘nin çatı hattını heykellerle donatmaya karar vermişti. Michelangelo’yu da bir heykel yapmakla görevlendirdiler.

Michelangelo, bu eser için mermer tercihini oldukça ilginç bir bloktan yana kullandı. Davut’u yapmak için kullandığı blok daha önce iki heykeltıraş tarafından kullanılmış fakat bu heykeltıraşlar işlerini yarım bırakmışlardı. Mermeri kullanmaya ilk olarak Agostino di Duccio niyetlendi fakat mermeri 10 sene boyunca hiç kullanmadı. Daha sonra mermeri Antonio Rossellino devraldı, çalışmaya başladı ve bir süre sonra bu mermerin üzerinde çalışması çok zor bir mermer olduğunu düşünerek vazgeçti.

Michelangelo, bu mermeri devraldığında mermer kullanılmış bir halde 40 yıldır bekliyordu.

Heykel, ilk bakışta dini bir figüre benzemese de eğer dikkatle bakarsanız sol omzunda tuttuğu sapanı ve sağ elindeki taşı görebilirsiniz. Bu objelerden ve heykelin isminden yola çıkarak Michelangelo’nun işlediği konunun Davut’la korkunç dev Goliath’ın yüzleşmesi olduğunu anlayabiliyoruz.

Bu yüzleşme aslında başka birçok sanatçı tarafından, heykellerde konu alınmıştı fakat bu heykellerde Davut çoğunlukla Goliath’ı yendikten sonra tasvir ediliyordu. Michelangelo’nun Davut’uysa tam olarak yüzleşmeden önce bir Davut tasviri gibi duruyor. Bunu Davut’un rahat ama tetikte duruşundan ve yüzündeki gergin ifadeden anlayabiliyoruz.

Uzunluğu 5 metreyi geçkin bu heykeli incelemeye devam ettiğinizde Davut’un sağ elinin orantısız şekilde büyük olduğunu fark edebilirsiniz. Michelangelo’nun bunu, Davut’un lakabı manu fortis yani kuvvetli eli vurgulamak için bilinçli bir şekilde yaptığı düşünülüyor.

Sanıyoruz Michelangelo, Davut Heykeli’ni yaparken Antik Roma sanatından, özellikle de Herkül tasvirlerinden ilham almış. Aşağıdaki Roma İmparatorluğu’nda Flavius Hanedanı döneminde yapılmış, MS 69-96 olarak tarihlenebilen Herkül heykelini incelerseniz duruşunun Davut’la ne kadar benzerlik içinde olduğunu görebilirsiniz.

Michelangelo heykeli tamamladığında Floransa şehir yönetimi, heykele hayran kaldı ve heykeli Floransa Katedrali’nin çatı hattına koyma planından vazgeçildi. Bu heykel, herkesin rahatça görüp takdir edebileceği bir yerde olmalıydı. Uzun tartışmalar sonucunda, heykelin Floransa kentinin siyasi merkezi Piazza della Signoria‘ya konulması kararlaştırıldı.

Heykel; 40 kişi tarafından özenle taşındı ve Palazzo Vecchio’nun girişine, daha önce orada bulunan Donatello’ya ait Judith ve Holofernes heykeli kaldırılarak yerleştirildi.

Pietà ve ardından Davut, Michelangelo’ya büyük bir ün kazandırdı. Davut’u tamamladıktan 4 yıl sonra, 1508’de Sistina Şapeli üzerine çalışmaya başladı.

Davut Heykeli, durduğu yer sebebiyle de olsa gerek kısa sürede özgürlüğü ve cumhuriyetçi fikirleri temsil eden bir politik figür haline geldi ve heykel de İtalya’nın karışık politik atmosferinden payını aldı. Bir kez toplum önüne ilk çıktığı yıl, bir kez de 1527’de olmak üzere politik protestolar esnasında heykele de saldırıldı. İlk seferde çok zarar görmemiş olsa da 1527’de Davut’un sol kolu üç parçaya ayrıldı.

1873’e kadar Palazzo Vecchio’nun önünde girişinde duran Davut, hava olaylarından da kötü etkileniyor ve aşınıyordu. Bu nedenle 1873 yılında Galleria dell’Accademia’ya taşındı fakat bir kopyası halen Palazzo Vecchio’nun girişinde duruyor.

Ne yazık ki Davut Heykeli buraya taşındıktan sonra da saldırıya uğradı. 14 Eylül 1991’de Piero Cannata adlı İtalyan, yanında getirdiği küçük bir çekiçle Davut’un sol ayak parmaklarından birini kırdı. Polisler tarafından ifadesi alındığında oldukça ilginç bir savunma yaptı: “Bunu yapmamı Paolo Veronese’nin güzel Nani’si istedi.” 

Bilmeyenleriniz için söyleyelim; Paolo Veronese, Michelangelo’nun çağdaşı bir ressamdı. Güzel Nani ise, Veronese’nin tablolarından birinin adı.

Paolo Veronese’nin “La Bella Nani” adlı tablosu (1560)

Davut Heykeli’ni her yıl 8 milyondan fazla kişi ziyaret ediyor ve muhteşem heykelin sınırları aşan ünü hiç de azalacağa benzemiyor.