Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
1

Talking Heads grubunun solisti David Bryne, 26 Nisan’da hayatını kaybeden yönetmen Jonathan Demme‘i anlattığı blog yazısında “Yönetmen arkadaşım Jonathan Demme’i kaybettik. Jonathan ile seksenli yıllarda bir turne esnasında tanışmıştık. Turneyi filme aldı, ve Stop Making Sense adlı bir konser filmi yaptı. Melvin and Howard ve Handle With Care filmlerine bayılırım, yalnız bu filmlere bakarak bile onun sıradan insanlara duyduğu sevgiyi hissedebilirsiniz. Bu sevgi çektiği filmlerde sık sık karşımıza çıkar” diye yazdı. Demme’in ardından onu anmak üzere sosyal medyada paylaşımlar yapan birçok ünlü isim de neredeyse aynı sözcükleri kullanıyordu: sevgi, empati ve merhamet.

Bu özelliklerle böylesine özdeşleşebilen çok yönetmen yoktur, üstelik bunu Demme’ninki gibi bir teknik ustalıkla yapanların sayısı daha da azdır. Yukarıdaki videoyu izleyerek teknik ustalık derken neyi kastettiğimizi görebilirsiniz. Demme, kendisine Oscar ödülünü getiren ünlü filmi The Silence of the Lambs‘te (Kuzuların SessizliğiHannibal Lecter (Anthony Hopkins) ile Clarice‘in (Jodie Foster) karşılaştığı ilk sahnede dengelerle oynayarak konuşmanın ‘kazanan tarafını‘ sürekli değiştirir. Kontrolü elinde tutmak için direnen genç FBI ajanı Clarice, Lecter’ın akıl oyunlarına yenilmemekte zorlanır. Bu kısacık sahnede karakterlerin motivasyonları, amaçları ve hisleri defalarca kez değişir; bir dakikadan kısa süre içinde hem Clarice ile Lecter’ı, hem de aralarındaki dinamiği görmüş oluruz. Bugün bir senaristin hakkıyla ifade edebilmek için sayfalar harcaması gereken ilişki bir dakikadan kısa süre içinde, usta yönetmenlik sayesinde seyirciye açıklanmış olur.

Demme’in (videoda da ifade edildiği üzere) yakın çekimleri oldukça meşhurdur. Çoğu yönetmen yüzlere yapılan yakın çekimleri hayati önem arz eden diyalogları çekerken kullanır; Demme ise karakterlerini çerçevenin tam ortasına alır ve kameranın lensine direkt bakmalarını ister. Bu sayede, Lecter Clarice’e doğru ‘tısladığında‘ biz de kendimizi onun kurbanlarından biri gibi hissederiz. Veya, bir başka önemli filmi olan Philadelphia‘da Andrew Beckett (Tom Hanks) AIDS olduğunu öğrendiğinde ona sempati duyarız. Bu karakterler Demme’nin teknik ustalığı sayesinde bize bakarken bizle derin bir iletişim de kurarlar.

Demme çoğu filminde alametifarikası olan yakın çekimleri ve duygulara göre şekillenen diğer tekniklerini kullandı. Öte yandan, ilgi duyduğu bir diğer alan da konser filmleriydi. Mesleğe yanında başladığı b filmi üstadı Roger Corman ile yaptığı ilk filmlerinden imza attığı sayısız belgesele kadar bu hümanist tavrını muhafaza etmeyi başardı. Bryne, “Stop Making Sense de bir konser filmi olsa da karakter odaklıydı” diyor mesela. “Jonathan’ın yeteneği, konserlere birer tiyatro gösterisi gibi bakabilmesinden kaynaklanıyordu, böylece ifadelerinden grup üyelerinin nasıl insanlar olduklarını kolayca görebiliyordunuz ve her bir grup üyesini ayrı bireyler olarak değerlendirebiliyordunuz. Bir anlamda onlarla arkadaş oluyordunuz. Onun filmlerini farklı ve özel kılan da buydu.

Image result for jonathan demme
Demme ile Hannibal Lecter rolündeki Anthony Hopkins.

Kansere yenilen Demme 73 yaşındaydı. Yazıda geçen filmler haricinde, 1986 tarihli harika romantik komedisi Something Wild, iyi belgesellerinden Swimming to Cambodia, ve Anne Hathaway’in performansıyla dikkat çeken 2008 tarihli filmi Rachel Getting Married da tavsiye edilir. Her biri kendi çapında birer sinema dersi olan bu filmleri anlattığımız yazıyı Demme’nin hayranlarından ünlü yönetmen Paul Thomas Anderson‘ın sözleriyle bitirelim:
Jonathan Demme açık arayla en sevdiğim yönetmen. Bence filmlerinde ustalıkla yaratılmış pürüzler ve ilk bakışta fark edemeyeceğiniz anlık sahneler var, ancak her biri bilinçli şekilde ortaya çıkarılmış. (Melvin and Howard filminin) izleyeni meydana gelen olayların tümüne ikna edebilmesi eşsiz. Hazırlıksız yakalanmış gibi hissediyorsunuz, o kadar iyi yazılmış ve yönetilmiş ki. İlk filmim Hard Eight‘te Melvin and Howard’ın dramatik yapısından çok etkilendim, ama oradaki kadar başarılı bir iş çıkaramadım.”   

Kaynak: 1. 2.

Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
1

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here