Sürrealizm (Gerçeküstücülük), 20. yy.’ın başlarında Avrupa’da ortaya çıkmış olan bir sanat akımıdır. Şairler ve ressamlar, I. Dünya Savaşı’nın yol açtığı yıkım karşısında, dehşete kapılmış ve akılcı tutuma karşı bir tavır alarak, bilinç dışının düşsel dünyasına yönelmeye başlamışlardı. 1924’te yayımladıkları Gerçeküstücülük Bildirgesi’nde düşüncenin aklın denetimi olmadan ve ahlâk gibi engelleri hiçe sayarak, ortaya konmasını savunmuşlardı. Eserlerinde, nesneleri alışılmadık biçimlerde betimleyen Gerçeküstücü sanatçılar, çoğunlukla düşlerin gizli dünyasını dile getirmeye çalıştılar. Bazen de nesneleri kendi doğal ortamlarından çıkarttılar ve şaşırtıcı, düşsel bir ortama taşıdılar.

Sürrealizmi, Sigmund Freud’un “psikanaliz” konusundaki araştırmalarının, vardığı sonuçların, sanat plânında gösterilmiş bir hali olarak kabul edebiliriz. Sürrealistler, insanlığın kuruluşundan beri maddi dünyaya paralel olarak gelişen ve birçok kere bu dünyayı yenmiş gizli duyguları, inançları, mitolojinin, gizli bilimlerin, efsanelerin, korkunç hayal dünyasının resim sanatında temsilcileri oldular.

Ressamlar ve Tabloları

René Magritte

Gerçeküstücülük Akımı’nın Belçika’daki en önemli temsilcisi olan René Magritte (1898-1967) akıl ile akıl dışı arasındaki çizgiyi yok eden resimler yapmıştır. Magritte, kendi resimleri hakkında şunları dile getirmiştir; “Benim resimlerim hiçbir şey anlatmayan görsel imgelerdir. Akla gizemi getirirler. Doğrusunu isterseniz, benim resimlerimi gören biri kendi kendine şu basit soruyu sorar: ‘Bunun manası ne?’ O resmin bir manası yoktur. Çünkü zaten gizem de aslında hiçbir şeydir, bilinmeyendir.” (1)

Aşıklar


Bu Pipo Değildir


Büyük Savaş

Salvador Dali

Gerçeküstücülük Akımı’yla neredeyse özdeşleşen, ve “Sürrealizm Benim” diyen Salvador Dali’nin (1904-1989) anılarından ve düşlerinden esinlenerek yaptığı resimlerinde çoğumuzun bildiği eriyip akan saatler, bacakları upuzun filler ve daha bir sürü sürrealist çalışma yer alır. (2)

Belleğin Azmi

Filler



Uyku


Yves Tanguy

Yves Tanguy, resimlerinde, gerçeküstücülüğün kendine özgü tarzını yakalar. Çoğunlukla sınırlı bir renk paleti içinde, yalnızca zaman zaman zıt renk tonları gösteren geniş, soyut manzaralar sergiler. (3)

Belirsiz Bölünebilirlik

Max Ernst

Max Ernst, Güneydoğu Asya’ya bir gezi düzenledikten sonra 1924’te Paris’e geri dönüp bir sürrealist grup kurar. Kendine bir stüdyoyu kuran sanatçı “bazen şimdi gelecek” gibi yeni bir teknik geliştirir. Ayrıca “decalcomania” gibi diğer gerçeküstü teknikleri de keşfeder. (4)

Celebes

Joan Miró

Joan Miró, titizlik ile ayrıntılı gerçekçiliği soyutlamayla birleştirir. Kendi doğal bağlamındaki nesneleri yavaş yavaş ortadan kaldırır ve yeni, gizemli bir dilbilgisine uygun olarak, hayaletvari, ürkütücü bir izlenim yaratarak yeniden birleştirir. (5)

Çiğ Damlaları

Andre Masson

Andre Masson, bilinç dışından doğrudan kaynaklanan dürtüleri ve görüntüleri ifade etmeyi amaçlayan bir spontan terkip formu oluşturur. Ayrıca Masson, doğallığı savunan bir ressam olarak, tamamen soyut sınırda olan biyomorfik formları betimlemek için kıvrımlı, etkileyici çizgiler kullanır. (6)

Meşe Yaprağında Meditasyon

(Ressamlar ile ilgili olan paragrafların yanında bulunan rakamlardan ressamlar hakkındaki detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.)

Kaynak

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here