Ali Artun’un İletişim Yayınları kapsamında yayınlanan SanatHayat dizisinde aynı isimli, çeşitli aforizmalardan oluşan kitabında da ifade ettiği gibi “..en nihayetinde sanat hayatla, hayatta sanatla anlamlandırılır.” Oldukça basit olmasına karşın bir o kadar komplike bir cümledir bu bence. Ve belki de bu cümlenin geçtiği, serinin en keyifli kitaplarından biri olan, Bir Muamma: Sanat Hayat Aforizmalar’dan başlayarak sanata dair bir birikime sahip olmak isteyen okuyucular için istisnai eserler barındıran bu değerli seçkiden birkaç öneride bulunacağım.

1. Sanat Mezat – Don Thompson

Bazı filmler vardır, bittikten sonra birkaç dakika kendinize gelemezsiniz. Bu kitap bittiğinde ve hatta bölüm sonlarında dahi benzer duygular sizi esir alıyor. Kitabın içeriği ve yer alan örnekler, özellikle de kitabın başlığında ve kapağında da yer alan 12 Milyon Dolarlık Köpekbalığı ve ‘sahibi’ Damien Hirst gibi güncel sanatçılardan ve sanatta markalaşmadan, güncel sanat piyasasından ve sanatçının etiket değeri gibi olgulara paralel olarak küreselleşmeyle birlikte sanatın finans aracına dönüşmesini inceliyor. Müzayedelerin, galerilerin ve küratörlerin ardını görmek isteyenler için mutlaka okunması gereken bir kitap!

2. Kültür Endüstrisi – Theodor W. Adorno

Adorno ve Max Horkheimer tarafından ortaya atılan önemli bir kavram kültür endüstrisi. Adorno’nun sonraki yıllarda bu kavram etrafında oluşturduğu üç makalesinin derlemesinden oluşan bir kitaptır. Aslında tüketiciyi pasif kılan bir sistemin içinde meta, kültür, kitle kültürü gibi kavramların yanında sanatında metalaşma sürecini inceleyen Adorno tekelleşmeyle, yönlendirilen kitleleri incelerken bireyin nesneleşme sürecini oldukça çarpıcı ve çağdaş bir üslupla inceliyor. Bireyin tüketici olma safhasını da geçerek kültür endüstrisi tarafından bizzat üretilir hale gelmesini incelemek isteyenler için bu muhteşem kitap.

3. Kentsel Değişim ve Festivalizm, Küreselleşen İstanbul’da Bienal – Sibel Yardımcı

Sibel Yardımcı, İstanbul Bienali özelinde festivallerin, bienallerin küreselleşen dünyada sanat ve sermaye ilişkisini inceliyor. İstanbul Bienali’nin aynı zamanda politik ve ekonomik bir proje olduğuna dikkat çeken Yardımcı, İstanbul’un markalaşması adına yapılan çalışmalarının özellikle de şehrin kültürel zenginliklerinin pazarlanmasının arkasındaki organizasyonları, kurumları inceliyor.  9.İstanbul Bienali’nin olduğu yıl yayınlanmış kitap. Dolayısıyla günümüze kadar gelen süreçte İstanbul Bienali’nde ve kent-bienal etkileşimine biraz daha profesyonel bir bakış açısından bakmak isteyen okurlar es geçmesin.

4. Sanat A.Ş.- Julian Stallabrass

Yine çağdaş sanat ve bienallere muhalif bir kitap! 1989 sonrasında yaşanan küresel olaylar Sovyetler Birliği’nin dağılması, küresel ticaret anlaşmalarının yapılması, Çin’in kapitalizme doğru yolculuğu gibi sanat dünyasının karakterini temelden değiştiren olaylardan kısaca bahsederek sanatçılar ve bienaller, bienallerin tema ve tavırları üzerindeki etkilerini inceliyor. Yeni dünya düzeni kavramını geniş bir başlık altında ele alan yazar, kavramın sanat dünyasının etkinliklerini küreselleştirmesine ve yeniden şekillenmesine yol açmasından bahsediyor. Çağdaş sanatı derinden etkileyen serbest ticaret rejimi üzerine nedenlerden ve sonuçlardan bahseden kitap, sanatın nihai amacına dair ipuçları veriyor.

5. 15. Yüzyılda Sanat ve Deneyim – Michael Baxandall

Çağdaş sanatı, bienalleri ve sanatçıları anlama yolunda biraz daha geriye giderek, 15. yüzyıl resmine, bugünden biraz daha farklı olarak resmin doğrudan sipariş üzerine yapıldığı, ne istediğini belirten kişinin istekleri doğrultusunda resmin icra edildiği dönemlerden bahsederek 15.yüzyıl resim ticaretinin yapısını inceliyoruz. O dönemin sanat ve ticari yapısına dair ilişkiler ve kıyaslamalar üzerine yazan Baxandall, sanatın üretilmesi kadar alımlanmasını da toplumsal ve ekonomik hayata bağlıyor. Günümüz postmodern sanat yapısını ve ideolojileri kavrayabilmek açısından taraflar nezdinden inceleme yapılabilecek mutlaka okunması gereken bir kitap!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here