Bütün Dali tabloları gibi yine sıra dışı bir tablo ile karşınızdayız. Bu tabloyu özel kılan şey ise Hiroşima’ya atılan atom bombasından sonra Salvador Dali’nin, sanatını modernleştirmek adına değişime gitmiş olmasıdır. Özellikle Atom Teorisi’nden etkilenen Dali, tabloyu resimde de gördüğümüz üzere hiçbir nesne birbirleriyle temas etmeyecek şekilde resmetmiştir. Tıpkı atomik boyutta parçacıkların birbirleriyle asla temas etmemesi gibi.

Tablo modernizm dönemine ait olup bir Dali klasiği olan sürrealizm akımına aittir. 1949 yılında resmedilen Atomic Leda tablosu Dali Tiyatrosu ve Müzesi’nde sergilenmektedir.

Tablonun hikayesine geçmeden önce Leda’yı canlandıran kadın elbette Dali’nin eşi Gala’dır.

Atomic Leda tablosu

Tablonun Hikayesi

Aetolia Kralı’nın kızı olan Leda, Sparta Kralı Tyndareus ile evlenecektir. Ancak ortada bir sorun vardır. Tanrı Zeus Leda’ya aşık olmuştur. Düğün gecesi gelip çattığında Tanrı Zeus dikkat çekmek için kuğu kılığına girerek Leda’nın odasına gelir. Leda’nın şevkatine ve sevgisine sığınarak düğünden önce Leda’yla birlikte olur. Düğünden sonra ise Leda, Kral Tyndareus ile birlikte olur. Böylece düğün gecesi iki farklı kişiyle olan Leda’nın karnına iki ikiz yumurtası düşmüş olur. Leda doğurduğunda iki erkek, iki kız sahibi olur. Bu kızlardan biri daha sonra Truva Savaşı’na neden olacak güzel kadın Helen’den başkası değildir.

Bir başka efsaneye göre ise Leda, Tanrı Zeus’un çocuklarını doğurmak istemez ve bunun yerine altın bir yumurta yumurtlar.

Tablonun Detayları

Atomsal Leda üst bölüm

Eserin üst tarafında sağında ve solunda gördüğümüz kayalıklar Katalonya’nın Costa Brava sahiline aittir. Leda’nın kuğunun başını tutmak istemesi Tanrı Zeus’a karşı koyamamasını, aynı şekilde başının kuğuya dönük ve yüzünün hafif gülümser olması da karşı koyamadığını temsil eder. Bir başka yoruma göre bu bölüm Dali’nin Katolik inancının bir yansımasıdır. Leda’nın kuğuya bakması ve kuğunun Leda’nın kulağına bir şeyler fısıldaması Katolik inancında bulunan Kutsal Ruh’un nefesini Meryem’in kulağına üflemesi ve Meryem’in İsa anlayışına sahip olmasını referans alır. Leda gelecekte başına gelecekleri o kadar merak eder ki kuğu kulağına onun geleceğini fısıldar. Kuğunun kanatlarının Leda’yı kapsayacak şekilde büyük olması ve sonuna kadar açılması Tanrı Zeus’un Leda’yı koruması altına aldığını gösterir.

Atomic Leda orta-alt bölüm

Tablonun orta-alt bölümüne baktığımızda Leda’nın bir elinin dışarda, bir ayağının daha aşağıda ve diğer ayağına göre ters yöne bakması bir yanın da aslında Kral Tyndareus’a ait olduğunu bizlere anlatır. Tablonun sağ-orta-altında bulun A şeklindeki cetvel ve tablonun orta-alt bölümünde Leda’nın ayakları altında duran kitap ise Dali’nin bilime olan hayranlığını ve ilgisini temsil ediyor olabilir.

Leda’nın ayaklarının altında duran basamakların ya da sütunların eşit seviyede olmamasının nedeni Leda’nın eşlerinden birinin Tanrı Zeus diğerinin ise insan olan Kral Tyndareus olmasını temsil eder.

Ayrıca Salvador Dali tablo için şu sözleri söylemiştir.

“Atomsal Leda’yı resmetmeye Gala’yı yüceltmek ve metafiziksel bir tanrının temassız uzayı başarıyla yaratmasını resmetmek için başlamıştım.”

Tablonun Yapısı

Atomic Leda ön çalışması

Salvador Dali’nin bu eşsiz ve bir o kadar ilginç tablosu muhteşem bir matematiksel düzene göre resmedilmiştir. Tabloda gördüğümüz Leda ve kuğu altın oranla tasarlanmış bir beşgenin içine kusursuzca yerleştirilmiştir. Bu beşgenin her bir köşesi Katolik inancında bulunan mükemmellik noktalarını yani idare, söz, hakikat, düzen ve sevgiyi temsil etmektedir. Bu beşgen aslında Dali’nin Romen matematikçi Ghyka’nın hesaplarını kullanması sonucu ortaya çıkmıştır.

Dali’nin aksine herkes matematiğin sanatı engellediğini düşünüyordu fakat Dali, herhangi bir sanat eserinin matematiksel bir hesaplamaya dayanmasını gerekli buluyordu. Dali, Atomic Leda’nın ön çalışmalarının birinde sağ alt köşede Ghyka’nın altın orana sahip bir beşgenin kenarının hesaplanmasının matematiksel formülünü kullanmıştır ve bunu da sağ alt köşede görebilmekteyiz.

Kaynak: 123

1 YORUM

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here