Paul Gauguin’in belki de en önemli eseri resimde yer alan ismiyle (sol üst köşe) “D’o Venons Nous / Que Sommes Nous / Où Allons Nous”, Fransız ressamın borsacılık sektöründeyken işini ve ailesini geride bırakarak Tahiti’ye yerleşmesinin ardından meydana getirdiği bu önemli resim, Gauguin’in hayatın anlamına dair sorgulamalarını içeriyor.

Gauguin, ard-izlenimcilik akımının önemli isimlerinden biri, izlenimciler gibi ilhamını doğadan alıyor fakat doğa görüntüsünden ziyade yapıtın kendisine odaklanmayı tercih ediyor. Kişisel yaşamında karşılaştığı ekonomik sıkıntıların, duygusal çöküşlerin ardından Avrupa’nın kaos dolu günlerini ardında bırakarak salt sanat anlayışı ile üretim yapabileceği huzur ve haz dolu bir yaşamın hayalini kuruyor Gauguin. Tahiti’ye yerleşmeden önce ilk ziyaretinde özgürce resim yapabileceği ve dünyevi kaygıları taşımayacağı tutku dolu bölgenin ahenginden o kadar etkileniyor ki, Tahiti’ye yerleşerek Avrupa’nın çürümeye yüz tutmuş komplike yaşamını geride bırakmaya karar veriyor. Halihazırda Batılı olmayan ülkelerin yaşam tarzlarından ve sanat anlayışlarından etkilenen ressam, resimlerinde yerel figürlere yer verirken, anti-naturalist renk kullanımıyla da dikkat çeken bir isim.

Paul Gauguin, Nereden Geldik? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897
Paul Gauguin, Nereden Geldik? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897

Her ne kadar ressam dünyevi kaygılarından arınmak için Tahiti’ye yerleşmiş olsa da görüyoruz ki bu tabloda yaşamdan en önemli üç ‘dünyevi’ soruya cevap arıyor. Resimde yer alan figürlerin hepsi Tahitili. Resmin en sağında bulunan bebek figürü ve en solunda yer alan yaşlı kadın arasında yer alan imgelerle birlikte resmin tamamı doğumla başlayan ve ölümle sona erecek olan hayatı temsil ediyor. Resmin biraz daha arka planında kalan mavi heykel dini temsil ederken, resimde yer alan cinsiyetine dair fikir edinemediğimiz figürler, çıplak/giyinik kadınlar, resmin merkezinde yer alan elma toplayan genç adamdan yola çıkarak, ressamın cinsellik, doğa, yaşam/ölüm gibi temaların etrafında dolaştığını görebiliyoruz.

Paul Gauguin, Nereden Geldik? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897 (detay)
Paul Gauguin, Nereden Geldik? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897 (detay)

Resmin “Nereden Geldik?” sorusunu inceleyeceğimiz kısımdan başlayalım. En sağda yaşama henüz başlamış, gün ışığıyla çimenler ve doğa ile yeni karşılaşmış bir bebek görüyoruz. Çevresinde Tahitili kadınlar oturuyor izleyiciye bakar vaziyette biraz düşünceli görüyoruz. Biraz yukarıda ise siyah-beyaz bir köpek figürü var. Sanatçı resimde hayvan figürlerini oldukça fazla kullanmış. Sanatta hayvan sembolizmi oldukça geniş bir alanda inceleniyor, bir köpeğin temsil ettiği çok sayıda anlam bulunmakta. Burada özellikle köpeğin bebeğin yanında yer almasından dolayı koruyucu-muhafız anlamında kullanılmış olabileceğini düşünüyorum. Resmin genelinde ve detaylarında izlenimci, izlenim sonrası ressamlarının genel bir tavrı olan, perspektifin renkle ifade edilmesini bu tabloda da görüyoruz.

Paul Gauguin, Nereden Geldik? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897 (detay)
Paul Gauguin, Nereden Geldik? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897 (detay)

Resmin merkezine doğru geldiğimizde ise genç bir erkek figürüyle karşılaşıyoruz. Bir ağaçtan elma topluyor gibi görünüyor. Elma, resim sanatında bilgelik ağacının yasak meyvesi, genellikle ilk günahı ve çöküşü temsil eder. Öyle de Gauguin, yapmış olduğu bu tabloyu bir arkadaşına mektupta betimlerken özellikle bu figürün gizemli anlamlar içerebileceğinden ve bunun resmin ismindeki sorulara cevap olabileceğinden bahsetmekte. Yani elma toplayan genç adamdan Adem metaforuna ulaşılabilir bu çok açık, zaten bu kısım resmin “Neyiz?” sorusuyla karşılaşacağımız orta bölümü. Bu yüzden sanatçının bu kısımda hayata ve kendisine dair sorgulamalar yaptığını, doğa, insan ve din üzerine düşündüğünü sanatçının ikonografik dilinden anlıyoruz. Merkezdeki figürün yanında kediler ve keçi var. Kedinin temsil ettiği barışsever, sakin duygular varken, keçinin farklı mitolojik anlamları ve ilahi bir tarafı var. Yine elma yiyen genç adamın yanında cinsiyeti belli olmayan kolunu havaya doğru uzatmış figür arkada birbirleriyle yaşamları üzerine konuşmakta olan renkli giysili kadınlara şaşkınlıkla bakıyor.

Paul Gauguin, Nereden Geldik? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897 (detay)
Paul Gauguin, Nereden Geldik? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897 (detay)

Eserin “Nereye Gidiyoruz?” kısmında ise yaşamın sonunu, ölümü simgeleyen ellerinin arasına kafasını almış bir vaziyette oturan üzgün ve düşünceli yaşlı bir kadın var. Aslında resmin son kısmı birçok zıt imgeyi barındırıyor. Elma yiyen bir kız çocuğu, şehvetli bir kadın ölümü simgeleyen yaşlı kadının yanındalar. Beyaz bir kuğu ya da kuş ise pençelerinin arasında bir kertenkele tutuyor. Temsil ettiği zıtlıklara rağmen uyumlu bir birliktelik içindeler ki Paul Gauguin bu zıt görüntüyü oluşturmaktan dolayı oldukça memnun. Arka tarafta ise ellerini semaya doğru kaldırmış bir heykel yaşamın ötesini gösterir gibi bir hali var diyebiliriz. Bu yalnızca Tahiti kültüründen etkilenen ressamın canlandırdığı dini bir sahnede olabilir.

Ressam bu tabloyu oldukça zor bir yaşamın içinde bir de kızının genç yaşta ölümünün ardından yaşadığı ülkeyi terk edip, yeni bir hayata başlamayı düşündüğü Tahiti de meydana getirmiştir. Kimi söylentilere göre bu tabloyu bitirdikten sonra intihar girişiminde bulunuyor fakat başarısız oluyor. Bunu kesin olarak bilemiyoruz fakat sanatçı eseri bitirdikten altı sene sonra yaşama veda etmiştir.

 

Kaynak: 2

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here