Amerikalı bilim kurgu yazarı Philip K. Dick‘in 1959 yılında yazdığı ilk romanlarından olan ‘Time Out of Joint’, (Çığrından Çıkmış Zaman) yazarın kendine has tarzıyla gerçekliğin doğasını sorguladığı eserlerinden biri. Vaktinde çeşitli bilim kurgu dergilerine yazdığı pulp öyküleri tefrika edilen ve böylece o çevrede tanınır bir yazar haline gelen Dick, türün görece daha derin konulara giren örneklerini kaleme almaya başlamasıyla geniş kitlelere ulaşmayı başardı.

Image result for philip k. dick

1959 yılında bir Amerikan banliyösünde sessiz sedasız yaşamakta olan Ragle Gumm, geçimini bir gazetenin düzenlediği ‘Küçük Yeşil Adam Şimdi Nereye Gidecek?‘ oyunuyla kazanmaktadır. Oyunda sürekli olarak büyük ödülü kazanan Gumm’ın yaşadığı 1959 bizimkinden biraz farklıdır: Radyolar yaygın değildir, Marilyn Monroe meşhur değildir. Romanın başından itibaren Gumm’ın başına tuhaf olaylar gelmeye başlar; önce gözlerinin önünde bir içecek standı yok olur, sonra gerçek 1959’dan gazete haberleri ve radyolar ortaya çıkmaya başlar. Ragle, kendi haricinde bu tuhaflıkları fark eden tek kişi olan kayınbiraderi Victor ile işbirliği yaparak bu gizemi çözmeye, yaşadığı dünyanın yapay olup olmadığını anlamaya çalışır.

Image result for time out of joint

Ragle kaçmaya çalıştıkça olaylar daha da Kafkaeskleşmeye başlar; gazetelerin manşetlerinde kendini görür, etrafındaki yapay gerçekliğin farkına varmayı başarır. Küçük bir modelini gördüğü silah fabrikasına daha önce defalarca kez gittiğinden emindir, eski hayatına dair yeni şeyler hatırladıkça yaşadığı tuhaf olayların gizemi de yavaş yavaş çözülür. Yer yer iyi bir Hitchcock filmini, yer yer 50’lerin ucuz romanlarını ve baskın olarak Philip K. Dick’in sağlam bilim kurgu hikayelerini andıran kitap, döneminin anakronik kurgu anlayışını da içerir (ay kolonileri, patlak vermeye hazırlanan nükleer savaş teması gibi).

Image result for truman show

Yazarın diğer eserlerinde yer alan çoğu temayı iyi bir aile dramasıyla beraber özetleyen ‘Çığrından Çıkmış Zaman’, Peter Weir’in 1998 tarihli meşhur filmi ‘The Truman Show‘a da büyük ölçüde ilham kaynağı olmuştur. Dünyasının ‘çöktüğünü’, etrafındaki düzenin sadece kendisi için kurulmuş olduğunu fark eden ve bundan kurtulmaya çalışan ana karakteri, Jim Carrey’nin canlandırdığı Truman Burbank ile büyük benzerlikler gösterir. Filmde televizyon kültürünü eleştirmek için kullanılan bu tema, Dick’in romanında kendine elliler Amerikası’ndaki nükleer paranoya olarak yer bulmuştur sadece. Adını Hamlet’in hayatı boyunca kandırıldığını fark etmesi üzerine Horatio’ya söylediği ‘Çığrından çıkmış bir zaman bu, kör talihim benim / Bana düşmez olaydı dünyayı düzeltmek‘ sözünden alan kitap, Philip K. Dick’in sıra dışı dünyasına girmek isteyenlere şiddetle tavsiye edilir.

Image result for çığrından çıkmış zaman

İyi okumalar!

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here