İzlenimci ressamlar düşünüldüğünde akla gelen ilk isimlerden biri olan Pierre Auguste Renoir’in “Tekne Gezisinde Öğle Yemeği” adlı eseri, 1880-1881 yılları arasında tamamlanmıştır. Renoir, geç dönem eserlerinden biri olan bu resim için, serin bir yaz gününde arkadaşlarının öğlen yemeğine konuk olmuştur.

Resme konu olan yer; kürekçiler arasında oldukça popüler bir mekan olan Paris’in batısında Seine Nehri üzerinde yer alan Restaurant Fournaise’dir.

Renoir’in bu eserinde ilk dönemlerindeki izlenimci şehir manzaralarından uzaklaştığı ve daha farklı bir tema kullandığı görülmektedir. Aynı zamanda ressamın en ünlü eserlerinden biri olan, Le Moulin De La Galetta’da Dans eserinde görülen serbest uçlu ve dağınık fırça darbelerinin yerini burada daha keskin ve kontürlü hatlar almıştır.

Le Moulin De La Galetta’da Dans

Renoir’in dış mekandan bir kesit sunduğu bu eseri benzerlerine göre oldukça büyük boyutlarda yapılmıştır. Bu nedenle 1.3m x 1.73m ölçülerinde olan bu eserin, açık havada başlanmış olmasına rağmen stüdyoda bitirildiği düşünülmektedir. Ressamların açık havada resim yaparken karşılaştığı esinti ve kontrolsüz ışık gibi sorunlardan dolayı böyle bir yöntem izlemesi oldukça yaygın bir durumdur.

Resmi incelemeye başlayacak olursak, ilk dikkatimizi çeken resmin genelindeki romantik ve duygusal hava olacaktır. Renoir’in renk kullanımı bize o esintili tekne gezintisini hissettirecek kadar başarılıdır. Resmin geneline hakim olan mavi ve turuncu tonları bize ışığın dramatik etkisini hissettirmektedir. Ayrıca eserde yer alan kadeh ve şişelerin de ışık kullanımı hakkında bilgi verdiği görülmektedir. Camın parlaklığını ve gölgelerini ifade etmek için mavi, mor ve beyazın tonları kullanılmıştır.

Mekan her ne kadar açık havada da olsa, konuklarımızın üzerini örten tente ışığın doğruca onlara ulaşmasına engel olmaktadır. Bundan dolayı resmin genelinde kapalı bir mekanda yer alıyormuş gibi hissetmemize sebep olan bir doku hakimdir. Ancak resmin sol üst köşesinden görülen küçük yelkenliler bize dışarıda olduğumuzu usulca hatırlatmaktadır.

Resimde yer alan kişilere geçtiğimizde ise, figürlerin Renoir’in yakın arkadaşları olduğunu görmekteyiz. Resmin ön kısmında yer alan iki belirgin figür kıyafetleriyle diğer figürlerden ayrılmaktadır. Bu iki figürden solda korkuluklara yaslanarak bekleyen figür; restoran sahibi Alphonse Fournaise Jr., sağda oturan ise; önemli İzlenimci ressamlardan biri olan ve aynı zamanda kürekçi olan Gustave Caillebotte’dir.

Resimde Renoir için önemli olan biri daha yer almaktadır. Masada oturanlardan turuncu çiçekli şapkası sayesinde ayrılan bu güzel kadın; ressamın kız arkadaşı Aline Charigot’tan başkası değildir. Ressamın ileride eşi olacak olan bu alımlı kadın, önündeki köpekle oynarken oldukça eğleniyor gibi görünmektedir.

Resimde bu 3 figürün dışında sosyalleşen ve flört eden bir kalabalığı görmekteyiz. Güzel ve serin bir yaz gününde havayı değerlendiren bu kalabalık lezzetli yemekler ve şaraplar eşliğinde güzel zaman geçirmektedir. Renoir, resimdeki bu karmaşayı bizlere nazik ve dramatik bir şekilde anlatmak için fırça darbelerini ve renk paletini kullanmıştır.

Diğer eserlerine kıyasla daha tutarlı ve keskin fırça darbeleri kullanması bize figürlerin üç boyutlu yapısını aktarmaktadır. Örneğin; önde yer alan Gustave Caillebotte’in dirseği neredeyse resimden dışarı çıkacak kadar önde durmaktadır.

Bunun dışında bize takip edebileceğimiz bir renk paleti sunan Renoir, tentede kullandığı turuncu rengini bazen Aline’nin şapkasındaki çiçekte, bazen de arkada korkuluklara eğilerek bekleyen genç kadının giysisindeki fiyonkta kullanmayı tercih etmiştir.

Aynı zamanda önde yer alan figürler arasında yine takip edilecek olan bir bakışma zinciri bulunmaktadır. Masada oturanların üzerine eğilen ayaktaki erkek figür önündeki kadına, o kadın genç ressam Caillebotte’ye, o da ressamın kız arkadaşı Charigot’a bakmaktadır.

Açık havada poz veren bu kişilerin oluşturduğu hareketli kompozisyona bazı ufak detaylar eklenmiştir. Örneğin; kalabalığın üstünü örten tentenin tekneye sarkan kenarları ileri geri salınarak bize hafif esintiyi bildirmektedir. Ayrıca resmin odak noktasında iki hat üzerinden birleşen üçgen uçlu bir form görülmektedir. Korkulukların oluşturduğu hat, masanın sağında yer alan kadının elini uzattığı yönden gelen hatla birleşmektedir. Renoir’in alan illüzyonu yarattığı bu detayı, klasisizme gönderme yapmak için kullandığı düşünülmektedir.

Renoir’in Fransız burjuvazisinden kişilerin, keyifli vakit geçirdiği bir öğlen yemeğini resmettiği bu eseri, günümüzde Washington DC’de bulunan Phillips Koleksiyonu’nda sergilenmektedir.

Kaynak: 1, 2, 3,

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here