Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
16

ABD Ulusal Bilim Vakfı, 2012’de bir kara deliğin çevresini gözlemlemek için kurdukları Event Horizon Teleskobu’ndan (EHT) ilk görüntüleri dün tüm dünya ile yaptıkları bir basın toplantısında paylaştı. Bilim adamları tarafından “çığır açıcı sonuç” olarak nitelendirilen bu olay sayesinde kara deliklerin varlığı ilk kez görüntülü olarak kanıtlanmış oldu.

Basın toplantısı TSİ 16.00’da başladı. Ulusal Bilim Vakfı Direktörü France Córdova, “Bugün EHT projesinin elde ettiği, kara deliklere ilişkin bilgilerimizi dönüştürecek ve kara delikleri anlayışımızı güçlendirecek bulguları açıklayacağız. Bu benim için nefes kesici bir gün.” cümleleri ile başladığı sözlerini, tarihteki ilk fotoğraflanan kara deliğin görselleri ile sonlandırdı.

M87 ismi verilen bir galakside yer aldığı belirtilen bu kara deliğin dünyadan 500 milyon trilyon kilometre (54 milyon ışık yılı, 1 ışık yılı=9.5 trilyon kilometre) uzakta olduğu ve Güneş Sistemi’nin tamamından daha büyük boyutta olduğu söylendi. Yani evrende ne kadar küçük olduğumuzu bir kez daha bizlere hatırlattı.

Fotoğrafın netliğine ise takılmanıza hiç gerek yok. Zira görüntüyü alan teleskopların arasında kıtalar kadar mesafe bulunduğundan bu görüntü interferometri ile birbirine yakınlaştırılıyor. Peki daha net fotoğraf elde edilebilir mi? Kesinlikle! Dünya üzerinde yer alan teleskopların artırılması fotoğrafın hassasiyetini de artıracaktır.

Kara deliğin fotoğraflanması ile Albert Einstein’ın Genel Görelilik Kuramı bağlamında var olduğunu iddia ettiği kara deliklerle alakalı olarak ilk somut kanıt bulunmuş oldu. Sonuçların da İzafiyet Teorisi‘ni büyük ölçüde desteklediği bildirildi. Bu bağlamda bilim dünyasında da yeni bir çağın açıldığı vurgulandı.

Reuters’in haberine göre Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezindeki Event Horizon Teleskopu Direktörü Astrofizikçi Sheperd Doeleman, “Bir kara deliğin fotoğrafını çekmek vizyoner bir proje. Bu projede uluslararası çapta 200 ortaklığa sahibiz” dedi.

Kara deliğin fotoğraflarının çekilebilmesi için dünya üzerinde bulunan 8 teleskobun bir ağ yardımıyla birbirlerine bağlanması gerekmişti ve bu teleskobun yapımı için 20 ülkeden 60 kurum ve 200’den fazla kişi birlikte çalışmıştı. Sonuçlara bakılırsa da çalışmaları boşa gitmemiş. Bu projenin 11 kişilik bilim kurulunda ise çok değerli Sayın Feryal Özel hoca da bulunuyor.

Olay Ufku Teleskobu Projesi ve Algoritması

Olay Ufku Teleskobu (Event Horizon Telescope) interferometri adı verilen bir tekniğe dayanır. Bu, gönderilen dalgaların ölçülmesi için göletin kenarına dedektörler yerleştirerek bir gölete bırakılan bir çakıl taşını yeniden yapılandırmaya çalışmak gibidir. Benzer şekilde, OUT ile, sekiz teleskopun sinyallerinin birleştirilmesi ve anlaşılmaz bir dağın görsel bir resme dönüşmesi için bir bilgisayardan beslenmesi gerekir.

Yeni, sofistike algoritmalar geliştirmek, OUT verilerini bir görüntüye dönüştürmenin önemli bir parçasıydı. Bunlar sadece verileri birleştirmekle kalmayıp, aynı zamanda radyo dalgalarını çözen atmosferik nem gibi faktörlerin neden olduğu gürültüyü filtrelemek ve uzak fırlatılmış teleskoplar tarafından yakalanan sinyalleri tam olarak senkronize etmek için gerekliydi.

Bilgisayar bilimcisi Katie Bouman, MIT‘de çalıştığı sırada, OUT ağı boyunca toplanan verileri bir araya getirmek için yeni bir algoritma buldu. Bouman, OUT’un görüntüsünün bir çeşit teknik aksaklık veya fluke sonucu olmadığını sağlamaya yönelik ayrıntılı bir dizi test yapmaya devam etti. Bu çalışma, bulgularından kesinlikle emin olana kadar verileri bağımsız olarak analiz eden dört ayrı takıma ayırmayı içeriyordu.

Bouman, ”Biz gökbilimciler; fizikçilerin, matematikçilerin ve mühendislerin erime potasıyız ve bir zamanlar imkansız olduğu düşünülen bir şeyi elde etmek için gereken şey budur.” dedi.

Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
16

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here