Kolaj, kabaca bir tabirle kağıtların, fotoğrafların, kumaşların ve çeşitli pek çok ögenin küçük parçalar halinde kesilip bir araya getirilerek destekleyici bir yüzey üzerine konumlandırılmasıyla oluşturulan kolektif bir çalışmadır.

Meet the People 1948 Sir Eduardo Paolozzi 1924-2005 Presented by the artist 1971 http://www.tate.org.uk/art/work/T01459

Bu terim Fransızca’daki papiers collés‘den türemiştir ve kağıt parçalarının çeşitli yüzeylere yapıştırılması tekniğini anlatır. Kolaj sanatçılar tarafından ilk olarak 20. yüzyılın başlarında kullanılmaya başlanmıştır. Bunun yanı sıra çizim, boyama hatta üç boyutlu elementler içeren çalışmalar da kolaj olarak adlandırılabilir.

Planet Set, T?te Etoil?e, Giuditta Pasta (d?dicace) 1950 Joseph Cornell 1903-1972 Purchased 1974 http://www.tate.org.uk/art/work/T01846

“Kolaj, oldukça sabit olan bilincin açılmasına olanak tanır. Ayrıca sürekli tükettiğimiz şeylere karşı da farklı bir bakış yoludur”.                                                                                John Stezaker

20. yüzyıl boyunca çoğu sanat hareketinin yaratıcıları kolaj sanatının uygulamasındaki farklı stilleri keşfetmeye başladı. Bu yenilikçi yaklaşım o dönemin sanatçılarını, kendine özgü estetiği ve parçaları birleştirme süreci ile cezbetmiştir.

Bottle of Vieux Marc, Glass, Guitar and Newspaper 1913 Pablo Picasso 1881-1973 Purchased 1961

Modernist periyodun başlangıcında ve devamında gelen modern sanat dünyasında kolaj sanatı çoğu kez değişikliğe uğramış ve bu sayede çok sayıda sanatçının bu alanı keşfetme şansı doğmuştur. 1910’lu yıllarda Pablo Picasso ve Georges Braque tarafından bulunan “kolaj” terimi ve hareketi avangard çalışmalar üreten bir grup sanatçı tarafından desteklenmiştir.

Georges Braque, ‘Violin and Pipe’ (1913)

Kolaj ile bağlantılı olan sanat akımları ise öncelikle Picasso’dan bağımsız olarak düşünülemeyecek olan Kübizm, ardından Dadaizm, Sürrealizm, Soyut Ekspresyonizm ve Pop Art olarak sıralanabilir. Her ne kadar Kübizm çoğunlukla resimle ilişkilendirilse de Braque ve Picasso bu stilde kolaj çalışmaları da üretmiştir.

Francis Picabia, ‘Tableau Rastadada’ (1920)
Kurt Schwitters, Merz Picture 46 A. The Skittle Picture (1921)
Hannah Höch, ‘Flight’ (1931)

Picasso ve Braque’ın çağdaş çalışmalarından esinlenen Dadaist artistler ise 1920’lerde kolajla deneyler yapmaya başlamıştır. Natürmort dizgeleriyle bilinen Kübistlerin aksine Dadaistler daha geniş bir ikonografi ele alarak portrelerinde fantastik figürlere yer vermiştir. Bu hareketin üyeleri çoğunlukla değersiz objeler olarak görülen biletler, dergilerden kestikleri resimler, hatta şekerleme paketleri kullanarak sanatın geleneksel bakış açısını oldukça zorlamışlardır.

André Breton, ‘Egg in the church or The Snake’
Joseph Cornell, ‘Untitled (Celestial Fantasy with Tamara Toumanova)’ (1940)

Sürrealist artistler kolaj çalışmalarında tıpkı Dadaistler gibi natürmort çizgisinden sıyrılıp rüyaları çağrıştıran sahneler yaratmışlardır. Bu tarz en iyi olarak Joseph Cornell ve André Breton’un çalışmalarında gözlemlenebilir.

Lee Krasner, ‘City Verticals’ (1953)
Robert Motherwell, ‘View from a High Tower’ (1944-45)

İlk modernist sanatçılar gibi Soyut Ekpresyonistler de sanatta geçmişten beri süregelen basmakalıp fikirlere karşı çıkmıştır. Resimlerinde olduğu gibi kolaj çalışmalarında da renk, kompozisyon ve duygu öne çıkmıştır.

Rosalyn Drexler, ‘The Dream’ (1963)

1956 yılında İngiliz sanatçı Richard Hamilton tarafından öne sürülen Pop Art akımı, popüler kültürden, Amerikan dergilerinden, arabalardan, karikatürlerden, sinemadan, tarihten ve daha pek çok farklı alandan özenle seçilip kırpılmış parçalarla kolaj sanatına önemli katkılar sağlamıştır.

Martha Rosler, ‘Vacuuming Pop Art’ (1966-1972)

21. yüzyıla geldiğimizde ise geleneksel yöntemlerden tutun da dijital çağın getirmiş olduğu teknolojik olanaklar sayesinde kolajın çok farklı örneklerine şahit olmaktayız. Çeşitli bilgisayar programları hatta akıllı telefon uygulamaları kullanılarak fotoğraflara ekleme ve çıkarmalar kolaylıkla yapılabiliyor.

coincidentalcollages
referans: Pablo Picasso, ‘Seated Woman in a Garden’ (1938)

Günümüzde kolaj konusunda Türkiye’den öne çıkan bir Instagram sayfasını da yazımızın sonunda sizinle paylaşmak istedik. Instagram üzerinden paylaşım yapan coincidentalcollages isimli sayfa, yüksek lisans eğitimlerine zorunlu olarak uzaktan devam eden Buse Damla Eray ve Ece Atasever isimli iki iç mimar tarafından yürütülüyor. Yurtdışı gezilerinde ya da günlük hayatta çektikleri fotoğrafları ünlü resimlerden figürler, desenler ve arka planlar ile beklenmedik şekillerde Photoshop programıyla bir araya getiriyorlar.

coincidentalcollages Referans: sharkysrevenge via flickr
coincidentalcollages Referans: Thomas Danthony, ‘Surreal Spaces’
coincidentalcollages Referans: Winslow Homer, ‘Breezing Up’
coincidentalcollages Referans: in orbit by Tomas Saraceno, Han Hsu-Tung
coincidentalcollages Referans: Gustav Klimt, ‘Elisabeth Lederer’
coincidentalcollages Referans: Gustav Klimt, ‘The Kiss’
coincidentalcollages Referans: Auguste Raynaud, ‘ La Nuit’
coincidentalcollages Referans: Tanya Russell, ‘Ficino Relief Sculpture’ ; Van Gogh, ‘Starry Night’
coincidentalcollages Referans: Boticelli, ‘The Birth of Venus’
coincidentalcollages Referans: Ivan Aivazovsky, ‘Stormy Sea’

 

Kaynak

https://www.tate.org.uk/art/art-terms/c/collage

https://www.instagram.com/coincidentalcollages/

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here