Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
17

TDK’ya göre Oratoryo: müz. “Solo sesler, koro ve orkestra için yazılmış, oyun ögesi bulunmayan, kutsal nitelikte müzik eseri.”

Türk Dil Kurumu gibi oldukça sağlam bir desteği de arkamıza alarak kesin bir dille söyleyebiliriz ki Oratoryo, “kutsal bir müzik eseri”; hem de söz konusu, edebiyatımızın en özel isimlerinden Nâzım Hikmet’e adanan bir oratoryo ise o sanat eseri, artık kutsalın da kutsalı.

Fazıl Say ismi, Türk ve piyanist kelimelerini sadece Google’da değil; hayatınızın hangi alanında yan yana kullanırsanız kullanın, aklınıza mutlaka ilk gelen birkaç isimden biri. 1970 yılında Ankara’da doğmuş piyanist, sadece o olağanüstü yeteneğiyle piyanoya can veren adam sıfatına erişmekle kalmadı, aynı zamanda da -görüşü ne olursa olsun- siyasi ve sosyal anlamda açık sözlülüğü ile örnek alınması gereken komple bir sanatçı haline geldi.

Say, hem klasik Batı müziğini kendi kültürümüz ile beraber yorumlamasıyla hem de bu harmanı kendi besteleriyle de yaratmasıyla özel bir müzisyene evrildi. Bu bestelerin şüphesiz en değerli eserlerinden olan Nâzım ise sanatçının dostlarının da katılımıyla birlikte Mavi Gözlü Dev için yaklaşık 70 dakikalık bir performans armağanına dönüşüyor.

Bu dostların başında, tiyatro sahnemizin en saygıdeğer üstatlarından biri olan Genco Erkal bulunuyor. Usta oyuncunun yıllardır sergilemekte olduğu Yaşamaya Dair isimli eseri sayesinde, Nâzım Hikmet’in kişiliğine ve eserlerine en canlı haliyle yani sahnede görüp tanık olabilme ayrıcalığına erişebilmiştik. Şimdi ise Erkal’ın sesi, oratoryonun bütünselliğiyle birleşerek ortaya çok daha görkemli bir iş sunuluyor.

Bir başka dost olan İbrahim Yazıcı, Fazıl Say ile birlikte Nâzım Oratoryosu’ndaki bütün müzisyenlere yılların verdiği deneyimiyle ustaca şeflik yaparken neden ülkemizin en önemli ”maestrolarından” biri olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Ön plana çıkan solistler ise Memleketim ve Hiroşima‘da kalbimize dokunan, kendisinden kocaman bir ses olarak bahsedebileceğimiz Serenad Bağcan, ülkemizin en bilinen Opera sanatçılarından Güvenç Dağüstün ve esasen bol ödüllü bir keman virtüözü olan 2004 doğumlu Gökçe Çatakoğlu.

Fazıl Say Festival Orkestrası ve Nâzım Hikmet Korosu ise oratoryoya kattıkları görkemle eseri tek kelimeyle kusursuz bir hale getiriyorlar. Bu arada, önemli bir süre sadece sahnelerde yer alan gösteri, 2018 Ocak ayında ise bir müzik albümü halinde piyasaya sürüldü. Aynı zamanda da eserlere parça parça olarak YouTube üzerinden Netd Müzik kanalından (!) göz atabilirsiniz.

Bu kusursuzluğun açılışını yapan Üç Selvi, Güvenç Dağüstün’ün muazzam vokalleri ve orkestranın eseri dramatikleştirmesiyle akılda kalıcı bir eser oluyor. Ardından gelen Açların Gözbebekleri ise koronun ağırlığını koyduğu parçalardan biri: Özellikle koronun senkronize seviyesi ve İbrahim Yazıcı’nın yüz mimikleriyle şarkıyı adeta “yaşaması” sayesinde resmen ilk yumruğu yemeye hazırlanıyorsunuz.

O beklenen yumruk ise tahmin edilebileceği üzere Kerem Gibi ile geliyor. Genco Erkal, Yaşamaya Dair oyununda da izleyenleri büyülediği gibi haykırıyor: “Ben yanmasam, sen yanmasan, biz yanmasak, nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa!”

Diz Boyu Karlı Bir Gece, Erkal’ın o gür sesiyle izleyenleri dağıtmaya devam ederken Fazıl Say ise orkestrayla birlikte ona piyanosuyla usülce eşlik ediyor. Ancak özellikle şu kısım oldukça yaralayıcı:

“Yarin yanağını koklamak yasak

Çocuklarınla yemek yiyebilmek aynı sofrada yasak

Yazdığın mektubu kapatmak ve zarfı yırtılmamış mektup almak yasak

Yatarken lambayı söndürmek yasak, tavla oynamak yasak

Yasak olmayan değil yüreğinde gizleyip

Elde kalabilen şey sevmek düşünmek anlamak”

“Bu iş bitti tamam!” bölümüyle birlikte melodi bir anda değişip sizi bambaşka bir yere götürmeye başlıyor.

Bugün Pazar’da ise tekrar mikrofonun başında olan Dağüstün, dinleyicileri Nâzım’ın o dizeleriyle düşündürürken Say’ın şarkının başında ve ortalarındaki ince tuş dokunuşları esere derinlik katıyor:

“Bugün beni ilk defa güneşe çıkardılar.

Ve ben ömrümde ilk defa gökyüzünün

bu kadar benden uzak

bu kadar mavi

bu kadar geniş olduğuna şaşarak

kımıldamadan durdum.”

Ben İçeri Düştüğümden Beri, diğer şiirlere nazaran azcık uzun olmasına rağmen Genco Erkal’ın her zamanki ustalığıyla hiç sıkmadan büyük bir keyifle kendini dinletirken İbrahim Yazıcı’nın yüzünü ise acı bir tonda gülümsetmeyi başarıyor. Özellikle, Say’ın eserin ortasında girmiş olduğu o olağanüstü solosu ve sonlara doğru yükselen koro ile birlikte eser, oratoryonun en özel işlerinden biri oluyor.

Hapisten Çıktıktan Sonra ile Erkal’ın hükmettiği başka bir ana konuk oluyoruz ve Fazıl Say’ın o meşhur hisli bakışları da burada her zamanki doğallığında.

Oratoryonun en çok akılda kalan eserlerinden biri ise hiç şüphesiz Kız Çocuğu oluyor: Usta sanatçı Zülfü Livaneli’nin bestesi olan parça, Gökçe Çatakoğlu’nun o inanılmaz duru sesiyle ve ona eşlik eden blok flütle çok daha derin bir iş haline geliyor. Fazıl Say’ın oldukça naif bir şekilde arkadan incelikle eşlik ettiği piyanosuyla ve koronun da yine çok hafif seslerle desteğiyle şarkı, kendini defalarca dinletme isteği uyandırmayı başarıyor.

Nerden Gelip Nereye Gidiyoruz’da Genco Erkal her zaman bildiğimiz etkileyiciliğinde olsa da Fazıl Say’ın buradaki performansı gerçekten de ayrı bir değerde: Usta piyanist, gerilimi öyle bir yaratıyor ki etkilenmemek elde değil! Aynı zamanda da sonuna doğru çaldığı solo kısmı ise adeta su damlaları gibi ruhumuza akıp gidiyor.

Vatan Haini, Nâzım’ın en değerli işlerinden biri şüphesiz. Aynı zamanda da Genco Erkal’ın yıllardır yorumuyla çok daha fazla sevdiğimiz; adeta bağrımıza bastığımız bir eser oldu. Oratoryonun ise hiç kuşkusuz en özel anlarından biri bu:

“Yazın üç sütun üstüne kapkara haykıran puntolarla : Nâzım Hikmet vatan hainliğine devam ediyor hâlâ!”

Orkestra ise eserin girişinde üflemelileriyle ön plandayken sonlara doğru yaylıları ile akıllara girmeyi başarıyor. Say’ın ise kısa kısa ancak sert dokunuşları, eserin etkisini daha da keskinleştiriyor.

Davet’in ise o klasik dizeleriyle izleyenleri vurduğu kesin: “Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine!”Aynı zamanda Fazıl Say’ın ortalarda inanılmaz bir solosuna da tanık olabiliyoruz.

Yaşamaya Dair, Genco Erkal’ın kendi gösterisine de adını verdiği üzere bambaşka düzeyde bir eser:

“Yaşamak şakaya gelmez,

büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın

bir sincap gibi mesela,

yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir şey beklemeden,

yani bütün işin gücün yaşamak olacak.”

Özellikle blok flüt performansı, Say’ın parçaya liderlik edişi ve “Yaşadım diyebilmen için!” kısmında art arda tekrarlanan bölüm hakkında söylenecek hiçbir sözümüz yok!

Albümde yer almasa da oratoryonun kapanışını yapan klasikleşmiş bir Zülfü Livaneli bestesi Yiğidim Aslanım, Say’ın ve dostlarının bu eserin tamamı gibi ise adeta tek kelimeyle “kusursuz”. Fazıl Say’ın o melodiyi solo olarak iki farklı tondan çalması ve oratoryoya katılan bütün sanatçıların koroya katılıp eseri beraber söylemesiyle şarkı, en üst seviyenin de bir tık ötesine taşınıp gözleri yaşartıyor.

Teşekkürler Nâzım Hikmet, Fazıl Say ve onları hissedebilen tüm dostlar!

Kaynak: 12.

Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
17

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here