Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
91

Bazen bir şarkı bütün bir kitabın hikayesini özetleyebilir ve bazen de herhangi bir şarkı bir filme konu bile olabilir. Birbirini tamamlayan iki sanattır edebiyat ve müzik. Bu içeriğimizde kitaplardan ve edebiyattan ilham alınarak yazılmış şarkıları inceleyeceğiz.

Keyifli okumalar ve dinlemeler!

1. Scentless Apprentice – Nirvana

Efsanevi grunge grubu Nirvana‘nın In Utero albümünün ikinci şarkısı Scentless Apprentice’in (Kokusuz Çırak) sözleri, Patrick Süskind’in Koku adlı kitabından esinlenerek yazılmıştır. Koku, Kurt Cobain‘in en sevdiği kitaplardan biridir. Kitap, Jean-Baptipte Grenouille adlı duygulardan yoksun ancak kokulara karşı aşırı duyarlı olan bir katili anlatır. Şarkının adında görüldüğü gibi kokusuz bir çırak olarak yaşamına başlayan Grenouille, kendini dünyadaki en güzel kokuyu yaratmaya adar. Şarkı sözlerinde Grenouille’in hikayesi ve kişiliği anlatılmıştır.

Like most babies smell like butter(Çoğu bebeğin tereyağı kokması gibi)
His smell smelled like no other(Onun kokusu başka kimseye benzemiyordu )
He was born scentless and senseless(O kokusuz ve hissiz doğdu)
He was born a scentless apprentice(O kokusuz bir çırak olarak doğdu)

2. Killing An Arab – The Cure

Killing An Arab, Camus‘nun efsanevi kitabı Yabancı’dan etkilenerek yazılmıştır. Sözleri varoluşçu felsefenin bir örneği olan şarkıda kitapta yer alan sahil sahnesi özetlenir. Sözler kitabın başkahramanı Mersault’un varoluşçu dünya görüşünü yansıtır aynı zamanda. Robert Smith, bir röportajında insanların bu şarkının içinde geçen varoluşçu felsefeye ve edebiyata dayalı sözlerini anlamadığını pişmanlık içinde belirtmiştir. Smith, deniz kenarında elindeki silahla bir “yabancı” olarak yaşamını sorgular adeta.

I’m alive(Canlıyım)
I’m dead(Ölüyüm)
I’m the stranger(Yabancıyım)
Killing an arab(Arapı ödüren)

Whichever i chose(Hangisi seçersem seçeyim)
It amounts to the same(Aynısına varıyor)
Absolutely nothing(Kesinlikle hiçbir şeye)

3. End of the Night – The Doors

50. yılını 2015’te kutladığımız The Doors‘un kendi adıyla yayınladığı debut albümünde yer alan End Of The Night, ilhamını Fransız yazar Celine‘in aynı isimli romanı Gecenin Sonuna Yolculuk‘tan alıyor. Okunması Gereken 1001 Kitap adlı listede yer alan Gecenin Sonuna Yolculuk, Celine’in kullandığı argolu gerçekçi dil ve insanın doğasını doğrudan aktaran anlatımıyla 21. yüzyılın en önemli eserlerinden biri. Konusu ise 1. Dünya Savaşı’nın insanlarda yarattığı sefalet durumu.

Realms of bliss, realms of light(Mutluluk diyarları, Işık diyarları)
Some are born to sweet delight(Bazıları sonsuz keyfe doğar)
Some are born to the endless night(Bazıları sonsuz geceye doğar)

4. The Raven – Alan Parsons Project

Alan Parsons, Beatles ve Pink Floyd için ses teknisyenliği yaptıktan sonra Alan Parsons Project’i kurup ilk albümü Tales of Mystery and Imagination‘ı 1975 yılında yayımladı. The Raven, Edgar Allen Poe öyküleri ve şiirlerinden esinlenilerek oluşturulmuş “Tales of Mystery and Imagination” adlı konsept albümün ikinci şarkısıdır. Albümdeki bütün şarkılar Poe’nun öyküsü veya şiirini konu edinir. The Raven da aynı şekilde adını Poe’nun Türkçe’ye “Kuzgun” adıyla çevrilen aynı adlı şiirinden alır. Şiirde konuşabildiği tek sözcük “Hiçbir zaman”(Nevermore) olan karga bir adama musallat olur ve adam yavaşça anılarında boğulup delirmeye başlar. Şarkının başlangıcındaki kuzgun sesinin “NEVERMORE” dediğini duyarız.

Çırpınarak girdi birden o eski  kutsal günlerden

Bugüne kalmış bir Kuzgun pancuru açtığım zaman.

Bana aldırmadı bile, pek ince bir hareketle

Süzüldü kapıya doğru hızla uçarak yanımdan,

Kondu Pallas’ın büstüne hızla geçerek yanımdan,

Kaldı orda oynamadan.

 

Gururlu, sert havasına kara kuşun alışınca

Hiçbir belirti kalmadı o hazin şaşkınlığımdan;

“Gerçi yolunmuş sorgucun” dedim, “ama korkmuyorsun

Gelmekten, kocamış Kuzgun, Gecelerin kıyısından;

Söyle, nasıl çağırırlar seni Ölüm kıyısından?”

Dedi Kuzgun: “Hiçbir zaman.” (Kuzgun, Poe, 7 ve 8. Bölüm)

 

To my amazement
There stood a raven

Whose shadow hung above my door
Then through the silence
It spoke the one word
That I shall hear for evermore

Nevermore
Thus quoth the raven, nevermore (The raven, Alan Parsons Project)

Şarkının başlangıç kısmındaki vokaller, EMI Vocoder adlı ses kodlayıcı elektronik alet tarafından değiştirilmiştir. Bu durum o zamanlar için ses teknolojileri alanında devrim yaratan unsurlardan biriydi.

5. Soma – The Strokes

The Strokes’un 2000’lere damgasını vurduğu albümü Is This It‘in 3. şarkısı olan Soma, aynı zamanda Huxley’nin Cesur Yeni Dünya adlı distopyasında insanların acıyı unutmak ve sürekli mutlu olmak için aldıkları uyuşturucu hapın ismidir.

Soma is what they would take (Soma onların aldıklarıydı)
When Hard times opened their eyes, saw pain in a new way(Zor zamanlar gözlerini açtığında, acıyı yeni bir şekilde gördüler)

6. Resistance – Muse

Resistance, George Orwell‘in distopik 1984‘ünün başkarakteri olan Winston Smith ve Julia arasındaki yasak ilişkiyi anlatır. Aşkın yasaklandığı bir distopyada iki aşığın hayatta kalma ve “direnme” mücadelesi tüm duygularıyla gözler önüne serilir. Düşünce polisleri onların peşindeyken bu iki aşık sırlarını saklayabilecek midir?

Is our secret safe tonight?(Bu gece sırrımız güvende mi?)
And are we out of sight?(VE GÖRÜNÜRDEN UZAKTA MIYIZ?)
Or will our world come tumbling down?(Veya dünyamız devrilecek mi?)
Will they find our hiding place?(Saklanma yerimizi bulacaklar mı?)
Is this our last embrace?(Bu bizim son kucaklamamız mı?)
Or will the walls start caving in?(Veya duvarlarımız göçecek mi?)

1984’ün edebiyat üzerindeki büyük etkisi müzikte de olmuştur. 1984’ten etkilenen diğer şarkıları şöyle sıralayabiliriz:

  • Ministry of Love – Eurythmics
  • 2 + 2 = 5 – Radiohead
  • 1984 – David Bowie
  • California Uber Alles – Dead Kennedys
  • Big Brother – Stevie Wonder
  • Spies – Coldplay
  • Doublethink – Douglas Dare

7. Venus In Furs – The Velvet Underground

Velvet Undeground‘un 1967 yılında çıkan debut albümü Velvet Underground & Nico‘nun en ikonik şarkılarından olan Venus In Furs, Leopold von Sacher-Masoch‘ın aynı isimli kitabından ilham alınarak yazılmıştır. Mazoşizmin isim babası olan Masoch’ın Kürklü Venüs kitabı, acı çekmekten hoşlanan bir erkek karakterin kürklü bir kadına aşık olmasını ve aralarındaki sadist ilişkiyi konu edinir. Lou Redd, sözlerde erkek karakterin Kürklü Venüs için hissettiği mazoşizmi anlatır. Şarkının ilk sözlerinde(“Shiny, shiny, shiny boots of leather”) atıfta bulunan karakter Kürklü Venüs’ten başkası değildir.

Shiny, shiny, shiny boots of leather(Parlak, parlak, parlak deri botlar)

Whiplash girlchild in the dark(Kamçı ucu kız çocuğu karanlıkta)

Clubs and bells, your servant, dont forsake him
(Değnekler ve ziller, hizmetinizdeyim, onu yüzüstü bırakmayın)

Strike, dear mistress, and cure his heart
(Saldırın, sevgili bayan, ve onun kalbini iyileştirin)

8. Banana Co. – Radiohead

Banana Co, Radiohead‘in Street Spirit EP‘sinin B-side’ı olarak karşımıza çıkar. Gabriel Garcia Marquez‘den referans alan şarkı, Yüzyıllık Yalnızlık‘ta bahsi geçen muz şirketlerinin 21. yüzyılda, Güney Amerika kıt’asında yayılmasından ilham alınarak yazılmıştır.

9. Sympathy for the Devil – The Rolling Stones

Sympathy for the Devil, Rus yazar Mikhail Bulgakov‘un Stalin-karşıtı romanı Usta ile Margarita‘sından etkilenerek yazılmıştır. Usta ile Margarita, Stalin düzenini eleştirdiği için Sovyet döneminde sansürlere uğradıktan sonra 1966 yılında(yazarın ölümünden 26 yıl sonra) yayımlandı. Şeytan, insan kimliğine bürünerek 1930’ların Rusya’sına gelir ve o dönem Rusya’daki sosyal düzenin eksiklerini insanın yüzüne vurur. Kitabın başlangıcında şeytan İsa’nın yaşayıp yaşamadığını konuşan iki adamın yanına gelerek kendini onlara insan kimliğiyle tanıtır. Şarkının sözleri Şeytan’ın bakış açısından yazılmıştır ve bu olay sözlerde anlatılır.

And I was ’round when Jesus Christ(Ve buralardaydım, İsa)
Had his moment of doubt and pain(Onlardan şüphe ve acı duyduğu an)
Made damn sure that Pilate(Şu lanet güvenilir pilate yaratıldı)
Washed his hands and sealed his fate(Ellerini yıkadı ve kaderini mühürledi)

10.  This Night Has Opened My Eyes – The Smiths

Edebiyat demişken gelmiş geçmiş en büyük söz yazarlarından biri olan Morrissey‘den söz etmemek olmaz. Romantik şiirden aldığı ilham ile duygularını yalın ve etkili bir şekilde anlatan şarkı sözleri yazan Morrissey’in en büyük ilham kaynaklarının başında İngiliz romantik yazar Shelagh Delaney geliyor. This Night Has Opened My Eyes, Delaney’nin en büyük eseri olarak kabul edilen “A Taste Of Honey” adlı tiyatro oyununda yaşanan olayları anlatıyor. A Taste of Honey, Helen ve annesi Jo üstünden o zamanların İngiliz çalışan kesiminin sosyal durumuna ilişkin önemli bir yaklaşım sunuyor. Morissey, Deleney’nin kendi söz yazarlığı üzerindeki etkisinden ve A Taste Of Honey ile This Night Has Opened My Eyes arasındaki ilişkiden şöyle bahseder:

“Yazmamın nedeninin en az yüzde ellisi “A Taste Of Honey’i yazan Shelagh Delaney’den geliyor. Ve This Night Has Opened My Eyes, bütün oyunu kelimelere dökerek yaptığım bir Taste Of Honey şarkısı.”

BONUS: Shelagh Delaney’den etkilenen tek grup The Smiths değildi. Dünyadaki müziği değiştiren grup olan kabul edilen The Beatles‘ın “A Taste Of Honey” şarkısı da tabii ki Shelagh Delaney‘nin A Taste Of Honey’sinden ilham alınarak yazılmıştı.

Şarkıları Spotify üzerinden dinlemek isterseniz listemize göz atabilirsiniz!

 

 

Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
91

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here