Bu içeriğimizde her edebiyatseverin ve Türkoloji öğrencisinin okuması gereken kitaplardan bazılarını listelemeye çalıştık. Umarız işinize yarar. 🙂

1. Has Bahçede Döne Döne – Prof. Dr. Osman Horata

2019 yılında yayımlanan kitap, Prof. Dr. Osman Horata tarafından kaleme alınmıştır. Eser Türk edebiyatının “has bahçesi” olarak kabul edilen divan edebiyatı hakkındadır.

2. Fantastik, Edebi Türe Yapısal Bir Yaklaşım – Tzvetan Todorov

Todorov fantastik sevdalıları için el kitabı sayılabilecek bir esere imza atmıştır. 

“Kitabın çıkış noktası, fantastik olarak nitelenen belli anlatılar değil, bir edebi tür olarak fantastiktir. Edebi tür böylece, anlamı kendi içinde saklı, kendinden ibaret özerk bir kategori olarak değil, diğer komşu türlerden farklılığıyla tanımlanan bir inceleme konusu haline gelir. Yapısalcılığın en temel saptamasıyla uyum içindedir bu yaklaşım: Kültürel bir olgu anlamını ancak farklılıklarla belirlenmiş bir dizi ya da matriks içinde kazanmaktadır. Hoffmannn, Balzac, Poe, Maupassant, Henry James ve Kafka gibi yazarların metinlerini çözümleyerek fantastik anlatı türünün temel özelliklerini ayrıştırırken, okurun yapısalcı eleştirinin olanaklarıyla, verimiyle daha yakından tanışmasına olanak sağlayan bir başyapıt….” 

3. Genel ve Karşılaştırmalı Edebiyat Çalışmaları – Ahmet Cuma

Farklı edebiyatların Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi içerisinde değerlendirilmesi noktasında Ahmet Cuma teşvik niteliğinde bir eser sunmuştur.

“Kısaca Komparatistik olarak ifade edilen Genel ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi son yıllarda ülkemizde de artan bir ilgiyle karşılanmaktadır. Köken olarak Komparatistik kavramı karşılaştırmanın bilimi anlamına gelmektedir. Bu birinci derecede edebiyatı kapsamasa da zaman içinde doğrudan edebiyatların karşılaştırılması olarak kabul edilmiştir ve günümüzde de birinci derecede edebiyat ile ilintili olarak kabul görmektedir. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak ana dilde yazılmış veya çevrilen edebiyat eserlerinin çokluğu günümüzde edebiyatın yelpazesini daha önce hiç olmadığı kadar genişletmiştir.” 

4. Mekânın Poetikası – Gaston Bachelard 

Fransız filozof ve yazar Gaston Bachelard’ın kültleşmiş eserlerinden biridir.

“Bachelard, mekânın zaman/zihin tarafından, dil aracılığıyla nasıl doldurulduğunu, dondurulduğunu, katılaştırıldığını analiz eder: ev, tavanarası, çekmece, dolaplar, sandıklar, yuva, kabuk, köşeler, minyatür ve uçsuz bucaksızlık… Dil anlamlandırır, poetik hayalgücüyse tüm bu anlamlandırma süreçlerine direnir, varlığın açılmasını sağlar Bachelard’a göre. Felsefe, fenomenoloji, psikanaliz, fizik, biyoloji, nöroloji… hepsi dolaysız olanın, başka deyişle poetik hayalgücünün karşısında ikincildir artık. Bachelard epistemolojisinde yeni bir momenti temsil eden Mekânın Poetikası, değişimin ve sürekliliğin kıskacında yersiz kalan düşüncenin dil-gerçeklik, zaman-mekân, sonlu-sonsuz, içsellik-dışsallık, büyük-küçük diyalektikleri aracılığıyla kendisine poetik bir yer inşa etme girişiminin adıdır.”

5. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri – Berna Moran

Prof. Dr. Berna Moran ülkemizde modern edebiyat eleştirisinin kurucularındandır. Hocanın Türk romanına ilişkin eserlerinin yanında kuram çalışmalarına ilişkin incelemeleri de büyük önem taşır. Aziz Nesin bu eser için şöyle demiştir:

“İstanbul Üniversitesi, İngiliz Dil ve Edebiyatı kürsüsündeki eleştiri derslerinden derlenmiş olan Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, yalnız bu konuyla ilgili üniversite öğrencilerinin değil, eleştirmenlerimizin de, bütün edebiyatçılarımızın da okumaları gereken değerli bir el kitabıdır. Çünkü kitabın konusuna değin bütün kuramlarla eleştiri yöntemleri birarada derli toplu verildiğinden, bildiğimizi sanıp da bütünüyle bilmediğimiz, hiç bilmediğimiz, az bildiğimiz ya da parça pürçük bildiğimiz edebiyat kuramlarını, eleştiri yöntemlerini yetkin bir sistematikle sunulmuş olarak bu kitapta buluyoruz. Kitap, anlatılan konuları açıklamak için, Türk edebiyatından örnekler verildiği bölümlerde çok daha ilginç olmaktadır.” 

6. Toplumdilbilimi (Toplumsal Cinsiyet ve Dil)  – Gülcan Çolak

Alana ilişkin en yeni ve en kapsamlı eserdir. Gülcan Çolak milletlerin sözlü, yazılı kültür oluşturmaları için en önemli gereksinime yani dile yönelik incelikli çalışmalara imza atmıştır.

“Toplumdilbilimi çalışmaları, toplumsal ve kültürel gerçeklikler ile dil arasındaki ilişkileri ve etkileşimi gözetmesi; dilin toplumsal dağılımını ve işlevlerini incelemesi; cinsiyet, yaş, toplumsal tabaka, eğitim, meslek gibi değişkenler bağlamında dilsel verileri yorumlaması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kitapta, toplumdilbiliminin temel konuları ve kavramları; cinsiyet, yaş, toplumsal tabaka gibi değişkenler bağlamında dil kullanımları; toplumsal cinsiyet kuramları ve rolleri ana hatlarıyla değerlendirilmiş; toplumsal cinsiyetin etki ve yansımaları, Türkçe sözvarlığında araştırılmıştır.”

 

7. Sözlü ve Yazılı Kültür (Sözün Teknolojileşmesi) – Walter J. Ong

“Kitabımın konusu, sözlü ve yazılı kültür arasındaki farklardır. Daha doğrusu, bu veya herhangi bir kitabın okuru, yazılı kültürün içeriğini zaten yeterince bildiğine göre, konumuz, önce sözlü kültürün düşünme ve düşünceyi anlatım biçimi sonra da sözlü kültürden kaynaklandığı için hep sözlü kültürü alıntılayarak irdeleyeceğimiz okuryazar düşünme ve anlatım biçimidir.”

– Walter J. Ong

8. Edebiyat Teorisi – Rene Wellek- Austen Warren

“Bildiğimiz kadarıyla tam bir benzeri olmayan bir kitap yazdık. Bu, ne gençlerin edebi zevklerini geliştirmek amacıyla yazılmış bir ders kitabı ne de ilmi araştırmalarda kullanılan teknikler üzerine bir incelemedir. Bu kitabın; (Aristoteles’ten Hugh Blair,George Campell ve Kanes’a kadar gelen) şiir sanatı ve retorik kitaplarının yani edebiyat ve üslup bilgisine dair sistematik incelemelerin veya “Edebiyat Eleştirisinin İlkeleri” diye adlandırılabilecek kitapların bir devamı olduğu söylenebilir. Ancak biz kitabımızda “edebiyat sanatı bilgisi” ve “eleştiri” ile “bilim”i ve “edebiyat tarihi”ni birleştirmenin peşinde olduk.”

9. Çocuk Edebiyatına Eleştirel Bir Bakış – Cynthia Miller Coffel

“Çocuk Edebiyatına Eleştirel Bir Bakış; Amerika Birleşik Devletleri’nde çocuklarla ve kitaplarla çalışan ebeveyn, kütüphaneci, öğretmen ve üniversite öğrencilerine yönelik hazırlanmış bir inceleme ve araştırma kitabıdır. Çocukların kitaplarla ilişkisini kurmak ve geliştirmek ancak çeşitli format ve türlerdeki nitelikli edebiyat eserlerini eleştirel bir gözle okumalarıyla mümkün olabilmektedir.
Çocuk Edebiyatına Eleştirel Bir Bakış; tür, karakter, olay örgüsü, zaman ve mekân, bakış açısı, üslup ve ton, tema, şiir, biyografi, bilgilendirici kitap, resimli kitap gibi konularda seçilmiş nitelikli kitaplar üzerinden örnekler vererek, karşılaştırmalar yaparak, çocukların edebiyatla ilişkilerinin nasıl kurulması gerektiği ile ilgili kılavuzluk yapmaktadır.”

10. Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu – Şerif Mardin

Listemizin son kitabı Şerif Mardin’in Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu adlı kitabıdır. Listeye eklememizin sebebi ise yeni edebiyatı anlamak için geleneğin ne olduğunu bilme gereksinimindendir. Neye başkaldırıldığını, devrimler tarihini bilmek bugünü anlamamıza yardımcı olacaktır. Yeni Osmanlı Düşüncesinin doğuşu her neslin okuması gereken temel kitaplardan biridir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here