Dr. David J. Lieberman, insan davranışları ve kişiler arası ilişkiler üzerine kitaplar yazan, eserleri on sekiz dile çevrilen, alanında uzmanlaşmış dünyaca ünlü bir doktor. “Aklındakini Okuyabilirim” de bu alanda kaleme aldığı eserlerden yalnızca biri. Kitabın kapağında bizi ”Bu çalışma, beden dili, sezgi veya tahminlere dayanmayan, psikoloji temelli bir sistem olan S.N.A.P.’i (Stratejik Dolaylı Analiz ve Profil) kullanmaktadır. Yazarın bu kitabı, FBI, A.B.D. Ordusu ve 25’ten fazla ülkede profesyoneller ve hükümet yetkilileri tarafından kullanılmaktadır.” ifadesi karşılarken, dayanamayıp başlıyoruz incelemeye…

Şimdi sizlere bu sıra dışı kitabın içinden insan zihnine dair oldukça ilginç birkaç tüyo, örnek ve işaretler paylaşacağız.

Örnek 1: Dedektif, şüpheliye ”gerçekleri” bildiği haliyle okur. ”Şüpheli kasiyeri vurdu, Kaliforniya plakalı yeşil bir Sedan ile kaçtı (yanlış bir detay ekler), başka bir arabaya çarptı, indi, bir çitin üzerinden atladı ve uzaklaştı.”

Eğer şüpheli suçluysa, tutarsız detayı sorgulayacaktır: ”Başka bir arabaya mı çarptı? Benim arabamın üzerinde tek bir çizik bile yok. Benim arabam olamaz!”

Bu sunduğu masumiyet ”kanıtı” aslında yanlış detayı kullanmakta ve böylelikle bütün hikayeyi bildiğini ortaya koymaktadır.

Tüyo 1: Endişeli veya stresli olduğumuzda odaklanma becerimiz belirgin şekilde zayıflar. Bir partide biriyle tanıştıktan hemen sonra ismini unuttuğunuz oldu mu? Dikkat dağınıklığını ve olan bitene ilgi gösterme konusundaki yetersizliği, geçici güvensizlik işaretleri olarak alabilirsiniz.

İşaret 1: Kişinin son derece rahatsız olduğu aşırı korku durumlarında, iki önemli davranıştan birini gözlemlersiniz: Ya duygusal açıdan son derece tetikte olduğu için gözleri fıldır fıldır döner ve dikkati kolayca dağılır ya da donup kalır ve tam aksini yapar. Bilindik ”araba farında donup kalan geyik” benzetmesi tam bir örnek olabilir.

Kişinin kontrol edemediği veya çok az kontrol edebildiği diğer istem dışı tepkiler şöyledir:

  1. Yüzü kızarır, solar.
  2. Nefesi hızlanır.
  3. Nefesini kontrol etmeye çalışır.
  4. Terlemeye başlar.
  5. Ellerini saklıyorsa muhtemel bir el titremesini saklıyor olabilir.
  6. Sesi çatlar, konuşmakta zorlanır.

Örnek 2: Bir kişi sunumunuzu dinliyor. İkiniz de mavi sandalyelerde oturuyorsunuz. Sonrasında onu yuvarlak masalı ve dört sandalyeli bir odaya götürüyorsunuz; sandalyelerden ikisi mavi ve ikisi gri. Eğer konuşmayla ilgili olumlu bir izlenimi varsa, istatistiki olarak, muhtemelen mavi sandalyeyi griye tercih edecektir.

Tüyo 2: Pokerde blöf yapan bir kişi, size karşı nazik davranarak dikkatli gitmeye çalışır. Sizi blöfünü görmeye teşvik edecek şekilde kızdırma riskinden kaçınır. Dolayısıyla, normalde onu rahatsız eden bir şey yaptığınızda buna aldırmıyormuş gibi görünürse veya beklenmedik bir şekilde sakin kalırsa eline güvenmediğinden emin olabilirsiniz.

İşaret 2: Gün içinde hayallere dalan bir kişinin başının hafifçe sağa yattığını ve gözlerinin sol yukarı baktığını hiç fark ettiniz mi? (Bu sağ elini kullananlar için de geçerlidir.)

Genel durum şudur:

Kişi yukarı baktığında, görsel bilgi alıyor veya hatırlıyor demektir. Sağ elini kullanan biri yukarı ve sola bakıyorsa, geçmişteki bir olayı görsel olarak hatırlıyor demektir. (Sol elini kullanan biri için, bunun tersi geçerlidir.) Kişinin yukarı ve sola (sizin sağınıza) baktığını fark ederseniz, görsel bir imajı yeniden yarattığını anlayabilirsiniz.

Genel olarak, sağ elini kullanan insanların çoğu, görsel bilgi için yukarı, işitsel bilgi için karşıya, sözel bilgi ve duygular için aşağı, yapılandırılmış veri için sağa ve anılar için sola çevirirler.

Yapmanız gereken ilk şey, karşınızdaki kişinin sağ elini mi yoksa sol elini mi kullandığını anlamaktır. Eğer bilgi hatırlama yerine yapılandırmaya yöneliyorsa yalan söylediğini anlayabilirsiniz.

Örnek 3: Diyelim ki eski şirketinizin sizi halen geri isteyip istemediğini öğrenmek istiyorsunuz. Bağlantınıza boş bir e-posta mesajı gönderin.Sizinle ilgileniyorsa, boş mesajla ne demek istediğinizi (veya iliştirmeyi unuttuğunuz bir dosya olup olmadığını) merak edecektir ve size cevap verecektir. Eğer ilgilenmiyorsa, muhtemelen mesaja aldırmayacaktır.

Tüyo 3: Kendinizi bir restoranda, parkta veya halka açık başka bir yerde bulduğunuzda ve birinin sizi izleyip izlemediğini, sizinle ilgilenip ilgilenmediğini anlamak istediğinizde, tavana bakıp tek bir noktaya odaklanın. Sonra çabucak dönün ve nereye baktığını kontrol edin. Eğer sizi izliyorsa, o da baktığınız yere bakacaktır.

 

İşaret 3: Genel olarak, birinin iyi bir dost olup olmadığını, sizi kullanıp kullanmadığını anlamak istiyorsanız, sadakatinin gerçekte nerede olduğunu öğrenmek için şunlara bakın:

  1. Kişi sizin hayatınızla ne kadar ilgili? (İlgi)
  2. Ortak bir arkadaşınızla ilgili sır söylediğinizde bu sırrın ona iletilip iletilmediğine bakın. (Sadakat)
  3. İyi bir iş çıkardığınızda sırtınızı sıvazlıyor mu? (Gurur)
  4. Gerçek bir dost, size duymak istemediklerinizi uygun bir dille mutlaka söyler. (Dürüstlük)
  5. Hayatınızda iyi giden bir şey olduğunu fakat şu anda anlatamayacağınızı söyleyin. Saygı duyuyor mu? (Saygı)
  6. Eğer sizi mutlu edecekse, bir şeyden vazgeçmeye razı mı? (Fedakarlık)

Umarız bu yazımızla bir miktar merak uyandırmışızdır. Her kitap, her yazar okunmaya değer, iyi okumalar.

Sanatla hür, sanatla özgün kalın.