Bugün 10 Kasım. Büyük Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün naçiz bedeninin ebediyete, fikir ve hayallerinin de tüm halkın yüreğine intikalinin, 10 Kasım 1938’in seksen birinci sene-i devriyesi. Atatürk’lü bir dünyaya her ne kadar uzaklaşıyor olsak da, bunun tam aksine onun hissettirdiklerine ve fikirlerine geçen süre ile beraber daha da kucak açıyoruz ve ihtiyaç duyuyoruz. Peki Atatürk’ün yaşadığı bir dünyada olmak nasıl bir duyguydu? Atatürk’ü tanımak nasıl bir şeydi acaba? Gelin, hep birlikte Atatürk’ü dönemin tanıklarından dinleyelim.

 

İsmet İnönü, Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı

“Atatürk, özellikle bulunduğu toplumda kötümserlik duygularını derhal yıkayan ve memlekette çalışmak için, güçlü, ileri ve mutlu olmak için gereken neşe ve kudreti derhal çevresine aşılayan bir varlıktır.”

“Senin arkandan gelmekle muhakkak muvaffakiyete yürümenin inşirahı vardır. Sen, ebediyete intikâl edince Türk nesilleri senin izinde yürüyecektir. Türk Milleti davasının çıkar yolu ancak senin içindir.”

Celal Bayar, Türkiye Cumhuriyeti’nin üçüncü cumhurbaşkanı

“Atatürk, seni sevmek millî ibadettir.”

“Atatürk! Sen bizdendin. Seni halife yapmak, padişah yapmak isteyenler oldu. İltifat etmedin, millî irade yolunu seçtin. Hayat ve şahsiyetini milletin hizmetine vakfettin.”

Fevzi Çakmak, Genelkurmay Başkanı ve Türkiye’nin iki mareşalinden biri

“Mustafa Kemal Atatürk, hemen her zaman nerede durulacağını bilmiştir. Bu, O’nun pek hayran olduğum meziyetlerinden biriydi. Daima ilerisini düşünmek, daima dikkat, O’nun memleket yolundaki işlerinde hâkim olmuştur.”

Hasan Âli Yücel, Milli Eğitim Bakanı

“Her başımız sıkıldıkça, O’na başvurmaktayız. Bu ölüsü diri adam, Türkiye’ye gelmesi muhtemel her karanlıkta alevli bir meşaledir. O’nu elden bıraktığımız anda gündüzlerimiz gece olur.”

“Atatürk’ü bütün hakikatiyle aramak, anlamak ve anlatmak Türk münevverinin baş vazifesidir.”

Falih Rıfkı Atay, yazar

“Büyük asker, büyük ıslahatçı, fakat hepsinin üstünde büyük bir idealistti.”

“Türk Milleti, Atatürk’te iki yüz yıl beklediği kurtarıcıyı bulmuştur. Atatürk’ün eseri, bir bütün olarak, tek bir kelimede toplanabilir: ‘Kurtuluş’. Bu gerçek, aydının kafası kadar, halkın şuuru içindedir.”

“Biz 1923’de bir Mustafa Kemal’e kavuşmasaydık, gelecek zamanlara doğru yollarımızı tıkayan aşılmaz setleri yıkamazdık.”

Yunus Nadi, Cumhuriyet gazetesinin kurucusu

“Sohbetin tatlılığı, emsalsiz denilecek bir şefti. Ve O’nun yanında daima ilmî içtimaî, herhalde müsbet ve faydalı bir mevzu üzerinde konuşulurdu. Kendisi mücessem irfan ve nezaketti. Muaşeret adâbında, terbiyenin Atatürk’deki kadar asiline başka fânilerde tesadüf edebildiğimi hatırlamıyorum.”

Afet İnan, tarihçi ve Atatürk’ün manevi kızı

“Bütün dünyaya kendisini dâhi olarak kabul ettiren bu insanın, her konuda şüphesiz dâhiyane fikirleri olacaktı. Bu fikirleri peşinen bilmeye imkân göremiyorum. Atatürk durumlara göre gerekli tedbirleri almasını çok iyi bilen bir insandı.

Ancak şu vesile ile halk efkârına şunu açıklamak isterim; Atatürk’ün en çok kızdığı cümle “Az gelişmiş ülke” cümlesiydi.”

Fahrettin Altay, Kurtuluş Savaşı komutanlarından

“O bu vatanı en çok seven ve vatanın bir an önce kalkınmasını isteyen büyük bir kahramandı.”

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, yazar

“Her kahramanın, her dâhinin mezarı olan kibir ve gurur O’nun semtine bile uğramamıştır.”

Bunlar gibi yüzlerce daha örnek verilebilir. Örnekler arttıkça da Atatürk’ün yakın çevresi ve dönem insanı tarafından nasıl bir şekilde algılandığını görmüş oluyoruz. Tıpkı bugünlerde olduğu gibi, belki de daha büyük bir nispette bir hayranlıktan bahsetmek mümkün memleketin kurtarıcısı ve kurucusu için. Peki, Atatürk’ün tüm bunlar içinden kendisine dair söylenen ve en beğendiği söz hangisi dersiniz?

1937 yılında kendisine Uluslararası Mark Twain Derneği tarafindan “Türk milletine neşe içinde yaşama yolunu açtığı ve rehberlik ettiği” sebebiyle bir ödül veriliyor. Atatürk de bu ödülden şöyle bahsediyor:

“Yaşamımda işittiğim en büyük övgü, budur. Benim insan tarafımı övüyorlar!”

 

Vefatının seksen birinci yıldönümünde, hepimize neşe içinde yaşama yolunu açan Büyük Gazi’yi saygıyla anıyoruz.

 

Kaynakça: Kültür Bakanlığı ve ATAM web siteleri.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here