Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
311

Edebiyatla matematiği birleştirerek dilin sınırlarını geliştirmeyi amaçlayan deneysel bir edebiyat akımı olarak tanımlanabilir Oulipo kısaca. Oulipo, Ouvroir de Littérature Potentielle’in (Potansiyel Edebiyat Atölyesi) kelimelerinin ilk iki harfini kullanarak adını oluşturuyor. Fransız edebiyatında gelenekçiliğe ve sıradan yazmaya başkaldırı olarak ortaya çıkan Oulipo’nun amacı mantık, matematik ve edebiyat üçgeninde yazarların yeteneklerini kısıtlı imkanlar, kelime oyunları, çözülmesi zor bulmacalarla geliştirmesidir.

“Kaçmayı istedikleri labirenti bizzat kuran fareler.”

Fransız yazarlar Raymond Queneau ve François Le Lionnais tarafından 1960 yılında kurulan topluluğun önemli üyeleri; yazar Geroges Perec ve Italo Calvino, matematikçi Jacques Roubaud olarak gösterilebilir. Perec’in Oyun adlı metinde Oulipo’yu şöyle tanımlar(Selahattin Özbıyıklar Çevirisiyle):

Oyun, (bütün düzünsel [artistique] üretim alanlarında olduğu gibi) yazın [littérature] alanında da temel yönelimlerdendir. Yalnızca bu yaklaşımla üretim yapmak amacına yönelik yazınsal akım/okul/toplulukların kurulduğunu söylemek, oyunun yazında tuttuğu önemli yer için yeterli bir gösterge olabilir. Sözkonusu oluşumların en önemlilerinden biri,

hazırladığımız bu genbilikte[1] kendimize —deyiş yerindeyse— “kıyak geçme”mizin bağışlanacağı beklentisiyle ilk sıraya kendimizi yerleştirmekte sakınca görmüyoruz:

Georges Perec ile arkadaşlarının

sözkonusu kişiler üzerine herhangi bir genbilikte ayrıntılı bilgi bulunabileceği için
burada yaşam öykülerini vermiyoruz

kurduğu/başlattığı OuLiPo devinimi olmuştur.

ÖNEMLİ ESERLER

1.Raymond Queneau – Biçem Alıştırmaları

Biçem Alıştırmaları, basit bir olayı 99 farklı anlatım biçimiyle yeniden anlatan bir Oulipo klasiği ya da bir dilbilim kitabı.

2. Georges Perec – Kayboluş 

Oulipo’nun en önemli eserlerinden olan Kayboluş, Fransızcada en çok kullanılan harf “e” kullanılmadan yazılan bir roman. Oulipo felsefesini özetleyen bir kitap olan Kayboluş, dil kısıtlamalarının altında nasıl özgün kalınabileceğinin çok güzel bir örneği.

3. Raymond Queneau – Yüz Bin Milyar Şiir

Yüz Bin Milyar adet şiir içeren kitap! Evet yanlış duymadınız milyarlarca şiir içeriyor. Kitabın içinde 10 tane 10 dizelik şiir parçaları bulunuyor ve bu dizeleri istediğiniz sıraya göre dizerek 100 bin milyardan fazla şiir oluşturabilirsiniz.

KELİME OYUNLARI

1.S+7 ya da N+7

Metnin veya şiirin içinde geçen her sözcüğü, sözlükte kendinden sonraki 7. sözcükle değiştirerek yeniden yazma. Sözlüğe bağlı olarak kelimeler değişebilir.

2. Lipogram

Herhangi bir harf olmadan yazma. Kayboluş’un “E” harfi kullanılmadan yazılması lipogram örneğidir.

3. Palindrom

Sondan ve baştan okunuşu aynı olan şiirler yazma tekniği. Örnek vermek gerekirse “KİM O KOMİK?” sorusu tersten ve önden bakılırsa aynı şekilde okunuyor.

4. Kartopları

Her dizesi tek kelime olan, her devam eden kelimenin bir öncekinden bir fazla harf içererek oluşturulan şiir.

Kartopu Methoduyla yazılmış şiir

 

 

Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
311

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here