“Amerika’da işçiler giyiyormuş bunları.” sözlerini ebeveynlerinden işitmeyen yoktur. Evet, Blue Jean‘in başlangıç noktası işçi sınıfının çalışma kıyafetleri. Fakat yıllar içinde değişti, popülerleşti ve kendisi artık bir star haline geldi. Modada başlı başına bir sektör haline gelmiş olan jean pantolonlar, ilk nasıl üretilmeye başlandı, geçmişten günümüze neler değişti, bu yazımda sizler için bunu ele alacağım.

1850’li yıllara kadar kaliteli ve kalın bir kumaş olduğu için; çadır, branda ve yelken bezi olarak kullanılan kot, 19. yüzyılın ortalarında artık kot pantolon, kot tulum olarak da kullanılıyor. Günümüzdeki gibi farklı modeller, estetik tasarımlar yok tabii o dönemler. Amaç, şık bir kombin yapmak değil, güç koşullar altında çalışan maden işçilerinin, çalışma koşullarına ayak uyduracak dayanıklılıkta bir üretim yapmak. Kaba denim kumaşı ve bakır perçinli dikişleriyle kotun tarihteki yolculuğu işte böyle başlıyor. Levi Strauss ile terzi Jacob Davis bir araya gelerek işçi ve emekçi kesimin kot pantolonunu yapıyor. 1910’ lu yıllarda askı kayışları olan kaba pamuklu tulumlar, işçi sınıfının ağır çalışma koşullarında kullandığı yeni üniforması oluyor. Madencilikten sonra tıpkı madencilik gibi zor ve ağır bir iş olan çiftçilikte, çiftçilerin rahat hareket etmesini sağlayan yüksek belli ve bol paçalı kot pantolon kullanılmaya başlanıyor.

Peki nasıl oluyor da işçiler için üretilen kot pantolon sokak ile buluşuyor? İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra jean modasının temelleri atılıyor. Kot pantolon, “Vahşi Batı” kovboy filmleri ve Amerikan askerlerinin sivil hayatta blue jean giymesiyle günlük hayatın bir parçası olmaya başlıyor. Böylelikle işçi sınıfının giydiği kot pantolon dönemi kapanıyor, popüler kültürün asi ve serseri ruhu kot sahneye çıkıyor.

1950’li yıllardan sonra gençler arasında popülerleşen jean pantolon, gençlerin hayata bakışını, isyanını ve çelişkilerini simgeleyen bir yaşam biçimi haline geliyor. O dönemlerde beyaz perdede yer alan ünlü aktör ve aktrislerin üzerinde de çokça görüyoruz. Marlon Brando, Elvis Presley, Marilyn Monroe ve James Dean gibi isimler, gençlerin idolleri arasında olup kotun tarihinde yaşanan radikal değişikliklerde önemli rol oynuyor.

Bu dönemlerde ismini duyurmayı başaran Muhteşem Kot‘u tanıyor musunuz? Böyle söyleyince bir süper kahraman ismi gibi algılanabilir fakat o dönemin girişimci bir Türk kot markası. Muhteşem Kot, bir terzi çırağıyken yolu Fransa’ya düşen ve Amerika’da işçilerin ve kovboyların giydiği kot pantolon ve kot tulumla tanışan Yugoslavya göçmeni bir girişimcidir. O dönem işçilerin kullandığı kot kıyafetleri Türkiye’de üretmeye karar veriyor. O yıllarda var olan ciddi denim kumaş pazarı ve ihtiyacını akıllıca değerlendirmek istiyor. Böylelikle Türk kot üretimini hem başlatmış hem de ismini vermiş oluyor Muhteşem Kot. 1960’lı yıllarda günde 200 adet kot üretimi ile işe başlıyor. 20 yıl kadar her şey çok güzel gidiyor fakat 80’li yıllarda, kot işçi kıyafeti olmaktan çıkıp sokağa adım atınca moda sektörüne yeni yabancı kot markaları girmeye başlıyor. Muhteşem Kot, yabancı markaların varlığı karşısında oldukça zor duruma düşüyor ve bir süre devam etmek için çabalasa da 1992 yılında fabrikanın kepenklerini bir daha açmamak üzere kapatıyor.

Kaynak

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here