Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
51111

Netflix‘de dün yayınlanan, dünyaca sevilen ve izleyicisini hafif bir korku (n’oluyor yahu? duygusu) ile kaplayan Black Mirror dizisi kendini aşarak biz izleyiciyi de interaktif bir şekilde dizinin içine katmanın yolunu buldu. Doğru tahmin ettiniz Black Mirror: Bandersnatch‘den bahsediyoruz. Henüz izleme şansı bulamayan okuyucuların bu içerikten kesinlikle uzak durması gerekiyor. Zira bir paragrafa kalmadan SPOILER‘lar ile filmi mahvetmek üzereyiz.

İlk olarak şunu söylemeliyiz film boyunca izleyiciye iki seçenek sunuluyor ve izleyicinin seçtiği seçeneğe göre hikaye değişiyor. Seçenekler ise nispeten önemsizden hayatiye kadar değişen bir cetvel içinde. Örneğin Stefan’ın kahvaltı da ne yiyeceğini de seçebiliyorsunuz, babasını öldürüp öldürmeyeceğini de. Seçilen yola göre hikaye farklı şekilde ilerliyor, gelişiyor. Ve tabi ki sonu da değişiyor.

Kısaca konusuna değinmek gerekir ise ana karakter olan Stefan Butler adındaki genç bir oyun programcısı ve ünlü bir şirket olan Tuckersoft için Jerome F. Davies adında bir yazarın Bandersnatch adlı kitabını bir oyuna çevirerek, oyuncuya oyundaki adımları kontrol edebileceği, sonunu kendi seçebileceği bir oyun yaratmaya çalışıyor. Yani tıpkı filmin bizlere yaptığı gibi. Ufak bir inception var burada. Stefan’ın annesi, o 5 yaşındayken bir tren kazası sonucunda ölüyor ve Stefan babası ile yaşıyor. Lakin anladığımız kadarıyla babası, eşinin ölümü yüzünden oğlunu suçluyor ve bu yüzden de araları hep bozuk. Stefan ise düzenli olarak psikolojik tedavi görüyor.

Hikaye Stefan’ın, oyununu geliştirme aşamaları ve onların kritiklerce değerlendirilmesi ile son buluyor genelde. Son dediğimize bakmayın film bizi geriye döndürerek diğer seçeneği seçmemize imkan veriyor. Filmde belli başlı sonlar var, öncelikle bunlara değinelim istedik:

1. Gördüğümüz ilk son, filmin hemen başında oluyor ve bizi geri dönmeye mecbur bırakıyor. Stefan’ın Tuckersoft ile yaptığı ilk görüşmede, hayran olduğu bir diğer oyun programcısı Colin ile tanışmasının akabinde, Tuckersoft’un yetkili abisi Mohan, Stefan’a bu şirkette kalıp oyununu Mohan’ın kendi istekleri doğrultusunda geliştirmesini teklif ediyor. Eğer izleyici bu teklifi reddederse hikaye devam ediyor ama eğer teklifi kabul ederse, Stefan, Bandersnatch’i geliştirip piyasaya sürüyor lakin oyun değerlendirmelerde 5 üzerinden 0 puan alıyor ve durumdan memnun olamayan Stefan tekrar denemek istiyor. Böylece oyunun ilk kritik seçeneği olan kabul veye redde geri dönüyoruz. Dediğimiz gibi ilk son çok hızlı geliyor.

2. Demiştik ya yukarıda Tuckersoft’la çalışma teklifini reddederse hikaye devam ediyor diye, işte reddettiğinizde Stefan evinde tek başına çalışıyor. Biraz da psikolojik bunalım içinde stresten. Yemiyor, içmiyor, oyunu geliştirmeye çalışıyor ama her  seferinde aksiliklerle karşılaşıyor. Bir gün babası odasına geliyor, tam o sırada da Stefan programda yine bir aksilikle boğuşuyor, o sırada da babası bağırmaya başlıyor. İşte ikinci kritik seçenek burada çıkıyor; eğer Stefan’ın bilgisayara kahve dökmesini seçerseniz, hikaye yine son buluyor ve sizi başa sarmak mecburiyetinde bırakıyor. Lakin eğer babasına bağırmasını seçerseniz hikaye devam ediyor.

3. Babaya bağırdıktan sonra babası Stefan’ı dışarı çıkmaya zorluyor ve onu kandırarak psikoloğuna götürüyor. Cadde de babası ile dururken Stefan’ın yanından Colin geçiyor. Bu andan sonra seyirciye üçüncü bir seçenek sunuluyor: Babasının istediği gibi Stefan psikoloğu ile mi görüşsün yoksa oradan kaçarak yanından geçen Colin’in peşinden mi gitsin. Burada psikolog ile görüşsün seçeneğini seçerseniz hikaye devam ediyor. Colin’le gitsin seçeneğini seçerseniz ise ikili bir yol ayrımı çıkacak karşınıza ve seçtiğiniz seçeneğe göre hikaye sonlanacak veyahut devam edecek. Şöyle ki neyi seçerseniz seçin Colin’in vermek istediği LSD’yi kullanacaksınız.

Asıl olay sonrasında başlıyor. LSD’yi kullandıktan sonra balkondan ya Stefan ya da Colin atlayacak. Colin’i atlatırsanız meğerse Stefan’ın babası onu psikoloğa götürürken arabada uyuyakalmış çıkacak ve Colin ile olan her şey bir rüya çıkacak böylece hikaye devam edecek, Stefan da psikologla görüşecek. Lakin eğer balkondan Stefan atlarsa, ölecek ve oyun değerlendirme olmaksızın yayınlanacak, hikaye onsuz bir şekilde devam edip bitecek ki bu da sizi başa dönmeye mecbur bırakacak.

4. Dediğimiz gibi psikolog olan Dr. Haynes ile görüşmeye gidilirse, o size kullanmanız için yeni ilaçlar verecek. Böylece yine kritik bir seçenek çıkacak karşınıza. Eğer ilaçları içmezseniz hikaye ilerlemeye devam edecek. Lakin ilaçları içerseniz hikaye yine bir sonla karşılaşacak. Bir ay geçecek ve bu bir ay boyunca ilaç kullanan Stefan’ın oyunu sonunda yayınlanacak ama ‘oto pilot‘ da yapılmış gibi bulunup, değerlendirmelerden 5 üzerinden sadece 2.5 puan alacak. Böylece hikaye bitecek.

5. İlaçları içmezseniz, hikaye ilerleyecek. Stefan oyunu yapmaya çalışırken yine bir engelle karşılaşacak. Böylece seyirciye yine kritik bir seçenek sunulacak. Bilgisayarını parçalamalı mı yoksa masaya elini mi vurmalı. Bilgisayarı parçala seçeneğini seçerseniz sonuç aynı bilgisayara çay dök seçeneğindeki gibi olacaktır. O yüzden boş yere bilgisayarı parçalamayın.

6. İşte bu seçenekten sonra hikaye iyice ilginçleşiyor. Stefan bildiğiniz kafayı kırıyor ve kendini tıpkı Bendersnatch’deki gibi bir oyunun içinde sanıyor ve onu kimin kontrol ettiğini bilmek istiyor. Bildiğiniz soruyor size ‘Beni kim kontrol ediyor?’ diye. Bur sorunun cevabı olarak yine iki seçenek çıkıyor karşınıza: Netflix mi yoksa Seçim Sembolü mü?

Dürüstçe Netflix seçeneğini seçerseniz, sonrasındaki seçeneklerde ne seçerseniz seçin, Stefan her türlü kendini Dr. Haynes’in ofisinde buluyor. Psikoloğu ile Stefan konuşurken, Haynes eğer bunun bir televizyon şovu olması halinde daha çok aksiyon sahnesi olması gerektiğini savununca çıkan seçeneklerden hangisini seçerseniz seçin Dr. Haynes ile bir dövüş sahnesi içinde bulacaksınız kendinizi. İşte burada yine iki seçenek çıkıyor: Haynes ile dövüşmek ve camdan kaçmaya çalışmak. Eğer kaçarsanız dördüncü duvar yıkılıyor ve sürpriz Stefan aslında Black Mirror dizisinin setinde  oyuncu çıkıyor ve meğerse gerçekte de adı Mike’mış, böylece hikaye sona eriyor. Kaçmayıp dövüşmeyi seçerseniz Stefan delice kahkahalar atarken babası onu binadan çıkarıyor ve hikaye yine sona eriyor. Sona eriyor dediğimize bakmayın sizi seçimlere geri götürüyor.

7. Seçim sembolünü tercih ederseniz işler karmakarışık bir hal alıyor. Stefan artık seçimleri kendisinin yapmadığı fark ediyor. Tabi ki babası oğlu için endişeleniyor ve ona yardımcı olmak istiyor lakin Stefan babasına kendisinden uzak durmasını çünkü  seçimleri kendisinin yapmadığını söylüyor. Bunun üzerine ise biz izleyiciye Stefan’a babasını öldürtmek ile öldürtmemek arasında bir seçim sunuluyor. Aslında babasını öldürmemeyi seçseniz bile hikaye döngüye girip size babasını öldürtüyor.

8. Her neyse babayı öldürttükten sonra kritik iki seçenek var: Babasını parçalara mı ayırsa yoksa gömse mi? Babayı parçalara ayırmayı seçerseniz Bandersnatch büyük bir başarı elde ediyor ve kritiklerden 5 üzerinden 5 puan alıyor. Lakin Stefan’ın babasını öldürdüğü öğrenilince oyun piyasadan toplatılıyor. Yıllar yıllar sonra Colin’in kızı Pearl‘ü, Bandersnatch’i yeniden piyasaya sürmeye hazırlanırken görüyoruz, tam hikaye bitecek sanılırken, Pearl de tıpkı Stefan gibi problemler ile karşılaşıyor. Tarih tekerrürden ibarettir ve seyirciye yine bilgisayarı parçalamak ile üzerine çay dökmek arasında bir seçim veriliyor. Böylece ta başa dönüyoruz.

Eğer Stefan babasını gömerse, Stefan her türlü hapse giriyor ve Bandersnatch yayınlansa bile ki genelde yayınlanmıyor kritikler tarafından parçalara ayrılıyor. Aslında Stefan’ın hapse girdiği birden çok senaryo var. Duruma göre Colin, Colin’in kız arkadaşı veya Tucker‘ı öldürerek de hapse giriyor.

9. Stefan’ın babasının gizli odasını biliyorsunuz, eğer onun şifresinin oyuncak olduğunu bulursanız, hikaye bambaşka bir son ile karşılaşıyor. Stefan geçmişte oyuncağını saklıyor, böylece babası onu bulamıyor ama annesi yine de trene geç kalıyor ve onu öldüren trene biniyor. Amma ve lakin burada seyirciye yine kritik bir seçenek sunuluyor. Stefan annesi ile gitsin mi gitmesin mi. Eğer Stefan’ın annesi ile birlikte gitmesini seçerseniz, doğal olarak kazada o da ölüyor ve şimdiki zamandaki Stefan’da aslında o anda geçmişte öldüğü için psikoloğun odasında can veriyor. Yani geçmişe dönüyor ve en büyük hatasını “düzeltiyor” ama bu da onun canına mal oluyor.

  • Aslında film seyirciye seçenekler sunsa ve kontrol bizdeymiş gibi gösterse de da tıpkı filmde dendiği gibi neyi seçerseniz seçin, neyi yaparsanız yapım film sizi kendi güzergahına bir şekilde sokuyor ki bu da aslında filmi muhteşem yapan şey. Filmin içindeki (senaryosundaki) felsefe, filmin kendisine o kadar hakim olmuş ki izleyicinin kafasını da tıpkı Stefan’ınki gibi bir hale getirip öyle bırakıyor bizleri.

Tıpkı hayatta olduğu gibi ipler insanların elindeymiş gibi göstererek aslında seçimlerimizin ne kadar da bize ait olmadığını gösteren bir yapıt olmuş. Özgür irade var mı yok mu sorunsalına çoğu filmde din ile bağdaştırılarak değinilir lakin bu filmde o kadar güzel ve üstü kapalı değinilmiş ki takdir etmemek elde değil. Hayatın aslında bir illüzyondan ibaret olduğundan tutun, özgür iradenin var olmadığına, ne yaparsak yapalım seçimlerimizin sonucu değiştirmeyeceğine kadar bir sürü tartışmalı konuya insanları sıkmayarak değinmiş film.

Bandersnatch’in içinde Bandersnatch ve onun içinde bir Bandersnatch daha… Kitabı yazan yazarda, Stefan da ve hatta Pearl’de hep aynı sorunsal ile karşılaşıyor. Hep aynı düşünce silsilesi onları gerçeklikten uzaklaştırıyor. Yoksa gerçekliğe yakınlaştırıyor mu demeliyiz emin olamadık. Bu da bizim size sunduğumuz bir seçenek olsun.

Her neyse, insanı ‘Acaba mı?‘ diye düşündürerek bırakan Black Mirror: Bandersnacth klasik bir Black Mirror dizisinin çok daha üstünde. İzlemeyen herkese mutlaka tavsiye ediyoruz.

NOT: Unuttuğumuz, eklemediğimiz bir şey varsa affola. 

 

Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
51111

7 YORUMLAR

    • Filmden bahsediyorsanız eğer kesinlikle, yazıdan bahsediyorsanız ise teşekkür ederiz. Etkisinden çıkamadık herhalde hala ikili cevaplar veriyoruz 😀

  1. Oyuncağı buldugunda annesi ile gitsin veya gitmesin diye iki secenek vardı. Gittiğine ölüyor evet ama gitmediği durumda ne oluyor. Biz o secenek için 3 defa bastan basladık ama oraya tekrar gelemedik ve meraktan çıldırıcaz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here