Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
1

Caz, New Orleans’ta doğdu. Bu hemen hemen herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Lakin şöyle bir yanılgı da mevcut. Caz, tek başına bu kentte doğmamıştır. Su götürmez gerçek ise New Orleans’ın, cazın doğuşundaki en önemli kentlerden biri oluşudur. New Orleans’tan bağımsız olarak Memphis, Kansas City, Dallas, St. Louis ve Kuzey Amerika’nın güneyindeki diğer şehirlerde birbirine çok benzeyen üsluplar ortaya çıktı. Bu noktada asıl önemli olan şey, yani stil, farklı yerlerdeki farklı insanların, birbirinden bağımsız olarak aynı ya da benzer sanatsal sonuçlara varmasıdır.

Scott Joplin

New Orleans stili caz müzikte ilk stil olarak değerlendirilmektedir. Oysa New Orleans stilinden önce Ragtime vardı. Ragtime’ın başladığı yer de New Orleans değil ünlü ragtime piyanist’i Scott Joplin’in bulunduğu Missouri eyaletine bağlı, Sedalia idi. Rag ağırlıklı olarak besteye dayalıydı ve öncelik olarak piyano ile icra edilmekteydi. Besteye dayalı bir müzik olduğundan cazın en önemli yapı taşı olan doğaçlama/improvisation uzaktı. Buna rağmen her zaman tutturulmaya çalışılan iyi kötü bir temposu vardır.  Bu yüzden ragtime’ın caz müziğe dahil sayılması bile olağan üstü bir durum.

Dünyada Ragtime’a dair hatırlanan tek şey klasik Ragtime’dır. Yani piyano ragtime’ı. Çünkü klasik ragtime’da, sadece sanatsal açıdan en önemli yönler bozulmakla kalmadı, cazı en çok etkileyen özellikler ayrı bir durum olarak ortaya çıktı (ragtime şarkılarının halk şarkıları içinde önemli bir hale gelmesi gibi.). Ragtime formlarına baktığımız zaman bu müziğin yapısının Afrika kökenli olduğunu görüyoruz. Zaten ragtime, Afro-Amerikan müziğin evriminde oluşan bütün karışıklıkları gün yüzü gibi serer ortaya.

Ragtime’ın ortaya çıktığı zamanlarda ne gibi bir etki altında olduğunu da isminden anlamaktayız. “Ragged Time” parçalara ayrılmış zaman anlamına gelmektedir. O zamanlarda Avrupa müziği ile ragtime arasında bir kıyaslamaya gittiğimiz zaman ragtime’da ritmin melodiyi bastırdığını görmekteyiz.

Ragtime ortaya çıktığı zaman plak dönemine daha gelinmediği için uzun süre kimse tarafından bilinemedi. O zamanlar şarkılar, bir nevi plak gibi olup silindir denilen şeye kaydedildi ve binlerce silindir piyasaya sürüldü. 50’li yıllarda rastlantı eseri silindirlerin tekrardan bulunması ile ragtime, caz tarihine adını kazıdı.

Orrin Keepnews’un söylediği gibi, “cazın cool türleri” arasında yerini alır ragtime. O dönemlerde siyah-beyaz arasında çalış tekniklerini saptamakta çok zorlanıldığı söylenir. Hatta ve hatta uzmanların bile siyah ve beyaz piyanistlerin çalış tarzı arasında bir fark göremedikleri sözü yıllar sonra bile söylenmektedir. Birçok insan ragtime için “siyahlar tarafından çalınan beyaz müziktir” der.

Buddy Bolden-Ragtime Band

Bir süre sonra ragtime’ın besteye dayanan tekniğinden koparan ve melodiyi daha özgür ve caz tarzını kullanan bir müzisyen ortaya çıktı. New Orleans’tan Jelly Roll Morton. Morton, New Orleans stilini başlatan en önemli müzisyenlerden biridir. Kendisi doğaçlama yapan ilk caz piyanisti olarak tarihte yerini alır. Ragtime dönemi öyle büyük bir etki yaptı ki o dönem boogie-woogie müzisyenlerini saymazsak bu stillden etkilenmeyen tek bir caz piyanisti bile yoktu.

Jelly Roll Morton

 

Beğen
Beğen Harika Heuheu WOW Olmamış Kızdım!
1

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here