Bugün bu topraklar üzerinde yaşanan en unutulmaz acıların sebebi olan kanlı darbenin yıl dönümü. 12 Eylül Darbesi, 1980 İhtilali olarak da bilinen Türk Silahlı Kuvvetlerinin 12 Eylül 1980 günü emir-komuta zinciri içinde gerçekleştirdiği ve ülke tarihinde kara leke olarak yer edinen askeri darbedir.

Ülkede yaşanan en karanlık günler olan darbe döneminde sonu gelmeyen işkencelerin, yüzlerce kişiye haksız yere verilen idam kararlarının ardından 39 yıl geçmesine rağmen ilk günkü acısını hissetmeye devam ediyoruz. Zamanın Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren’in “Bir sağdan bir soldan astık.”, “Asmayalım da besleyelim mi?” sözlerini unutmak ise elbette mümkün değil.

Darbenin baskısına ve zulmüne maruz kalan alanlardan biri de müzikti. Müzisyenler ya tutuklanıyordu ya da ülkeyi terk etmek zorunda kalıyorlardı. Fakat aralarından susmayanlar da oldu. Kimisi o yıllarda kimisi sonrasında… O günlerin acısının dinmesi çok zor fakat daha dik durmak, darbenin yaşattıklarını unutmamayı kendi açımızdan bir derse de dönüştürebilmek adına da müzik dünyasından sevdiğimiz isimler birer anı olarak bizlere 12 Eylül şarkıları bıraktılar. Gelin birlikte o şarkıları inceleyelim:

1. Bulutsuzluk Özlemi – Acil Demokrasi

1984 yılında kurulan Türkiye’nin ilk Türkçe sözlü alternatif rock yapan grubu Bulutsuzluk Özlemi’nin 1990 yılında çıkardıkları “Uçtu Uçtu” adlı albümden “Acil Demokrasi” adlı parça darbenin ilk şarkılarından biriydi. “Olağanüstü haller/ Geçiş dönemleri / Sıkıyönetimler/ ‘Şimdi sırası değil’ler/ Fikir suçları/ İdam cezası/ 141-142/ Adalet Mülkün Temeli” sözleriyle grup şimdilerde onlar için protest olduklarını söyleyebileceğimiz tavrı göstermişlerdi.

2. Zülfü Livaneli – Durup Dururken

Edebiyattan müziğe, müzikten sinemaya her alanda becerisini ortaya koyan, ismini gördüğümüzde gülümseten hoşgörülü kimliğiyle tanıdığımız bir sanat insanı Zülfü Livaneli, yıllarca bu ülkenin kaos ortamlarından nasibini almış yeri gelmiş tutuklanmış yeri gelmiş ülkesinden ayrı kalmış biri. Dimdik duruşundan hiçbir koşulda ödün vermeyen Livaneli, 12 Eylül darbesinin ardından bizlere 1994 yılında “Nefret ederler/ Düşman çoğalır/ Yalan söylerler/ Durup dururken” sözlerini bıraktı.

3. Sezen Aksu – Son Bakış

Şiirsel şarkılarıyla nesilden nesile herkesin ruhuna dokunabilen  Sezen Aksu, 12 Eylül’ün unutulmaz olaylarından biri olan 17 yaşındayken yaşı büyütülüp idam edilen Erdal Eren için yazılan birçok şarkıdan ilkini söylemişti. Sözleri Aysel Gürel’e, bestesi ise Onno Tunç’a ait olan şarkı “Son bakıştaki o gözler kaldı aklımızda” diyerek kalbimize büyük bir burukluk bırakıyor.

4. Mozaik – Emekli Albay Hilmi Ertunç

Darbe sonrası Bulutsuzluk Özlemi ile aynı zamanlarda kurulan Mozaik grubu varlığını uzun yıllar sürdüremese de darbe üzerine şarkılar yapacak kadar cesaretli ve o zamanlarda çıkan müzisyenler için sıkça söylenen “özgün müzik” etiketine sahip bir gruptu.

5. Ezginin Günlüğü – 1980

Muhalif kimliğini ardına koyarak naif şarkılarıyla bize kendini çok sevdiren Ezginin Günlüğü, “Çekirdek Sanat Evi” olarak bilinen Fikret Kızılok ve Bülent Ortaçgil tarafından kurulan sanat evinin tohumlarından biriydi ve döneminin önde gelen gruplarından biri olmuştu. 2003 yılında çıkardıkları “İlk Aşk” adlı albümde de 1980 adlı şarkıya yer vererek 20 yıl öncesini andılar.

Kaynak: 1, 2

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here